ಮಂಡ್ಯ: ಸುಮಾರು 70 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ KRS ಜಲಾಶಯದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದ ವೇಣುಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ(Venugopala Swamy Temple) ಇಂದು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡು ಭಕ್ತರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇತಿಹಾಸ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸಂಗಮವಾಗಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಕಥೆ ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸುವಂತಿದೆ.
ಮಂಡ್ಯ (Mandya)ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ (KRS) ಜಲಾಶಯದ ಹಿನ್ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ವೇಣುಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಇತಿಹಾಸ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪವಾಡದ ಅಪೂರ್ವ ಸಂಗಮವಾಗಿದೆ. ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಒಡಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 70 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮುಳುಗಡೆಯಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷತೆಗಳ ವರದಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.
12ನೇ ಶತಮಾನದ ಹೊಯ್ಸಳ ವೈಭವ
ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಇತಿಹಾಸವು 12ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜವಂಶದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೊರೆ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ (ಮೈಸೂರಿನ ಸೋಮನಾಥಪುರ ದೇವಸ್ಥಾನ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಸರಿಸುಮಾರು ಅದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ) ಈ ಭವ್ಯ ಗುಡಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಕಾವೇರಿ ನದಿ ತೀರದಲ್ಲಿದ್ದ ಕನ್ನಂಬಾಡಿ ಎಂಬ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧ ಗ್ರಾಮದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿತ್ತು. ಕಲ್ಲಿನ ಭವ್ಯ ಕೆತ್ತನೆಗಳು, ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರಾಂಗಣ ಹಾಗೂ ಹೊಯ್ಸಳ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಹೆಮ್ಮೆಯಾಗಿತ್ತು.
1909-1911ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜರಾದ ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಹಾಗೂ ಸರ್ ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ ಆಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣದ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. ಡ್ಯಾಂ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದಾಗಿ ಕನ್ನಂಬಾಡಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಹಳ್ಳಿಗಳು ಮುಳುಗಡೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.
ರಾಜರು ಅಲ್ಲಿನ ಜನರಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಭೂಮಿ ನೀಡಿ ಹೊಸ ಕನ್ನಂಬಾಡಿ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಆದರೆ, ಕಲ್ಲಿನ ಈ ಬೃಹತ್ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವುದು ಅಂದಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಅಸಾಧ್ಯದ ಮಾತಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ, 1930ರ ದಶಕದ ವೇಳೆಗೆ ಜಲಾಶಯ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭರ್ತಿಯಾದಾಗ, ವೇಣುಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಳುಗಿಹೋಯಿತು.
70 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನೀರಿನಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ರಹಸ್ಯ
ಮುಂದಿನ ಏಳು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕಾವೇರಿಯ ಒಡಲಲ್ಲೇ ಮೌನವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿತ್ತು. ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಬರಗಾಲ ಎದುರಾಗಿ, ಕೆಆರ್ಎಸ್ ಜಲಾಶಯದ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕುಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಗೋಪುರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ನೀರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಇಳಿದಾಗ ಇಡೀ ದೇವಸ್ಥಾನದ ರಚನೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಅಪರೂಪದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೋಡಲು ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಜಲಾಶಯದ ಹಿನ್ನೀರಿನತ್ತ ಧಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ನೀರಿನಲ್ಲಿದ್ದರೂ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಹಾಳಾಗದೆ ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಖೋಡೆ ಫೌಂಡೇಶನ್ನ ಶ್ರೀ ಹರಿ ಖೋಡೆ ಅವರು ಮುಂದಾದರು. ಮೈಸೂರು ರಾಜವಂಶಸ್ಥರ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಅನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ 2003ರಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಗೃಹಲಕ್ಷ್ಮಿ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಗೋಲ್ಮಾಲ್ ಆಗಿಲ್ಲ – ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ
ವಿಶಿಷ್ಟ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ತಮಿಳುನಾಡಿನ ನುರಿತ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಮತ್ತು ಇಂಜಿನಿಯರ್ಗಳು ಮೊದಲು ಮೂಲ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿಕೊಂಡರು.
ನಂಬರಿಂಗ್ ಪದ್ಧತಿ: ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸುಮಾರು 16,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಬಿಚ್ಚಿ, ಪ್ರತಿ ಕಲ್ಲಿಗೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂಖ್ಯೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಸ್ಥಳಾಂತರ: ಆ ಎಲ್ಲಾ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಮೂಲ ಜಾಗದಿಂದ ಸುಮಾರು 1 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದ, ಮುಳುಗಡೆಯಾಗದ ಸುರಕ್ಷಿತ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸಲಾಯಿತು.
ಮರುಜೋಡಣೆ: ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಫೋಟೋಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ, ಆ 16,000 ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಜಿಗ್ಸಾ ಪಜಲ್ನಂತೆ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿ 2011ರ ವೇಳೆಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
ಇಂದಿನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆ
ಪ್ರಸ್ತುತ ಮರುಜನ್ಮ ಪಡೆದಿರುವ ವೇಣುಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಮೂರು ಕಡೆ ಕಾವೇರಿ ಹಿನ್ನೀರಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವ ಈ ಜಾಗವು ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಖ್ಯ ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ, ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಾಣಿಕೆ ಡಬ್ಬಿ (ಹುಂಡಿ) ಇಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಭಕ್ತರಿಗೆ ಶಾಂತಿಯುತ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಅವಕಾಶವಿದ್ದು, ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಜಾಗ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಜಲಾಶಯ ಭರ್ತಿಯಾದಾಗ, ನೀರು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಹೊರಗಿನ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವ ದೃಶ್ಯ ನಯನಮನೋಹರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ವೆನೆಜುವೆಲಾ ಭೂಕಂಪಕ್ಕೆ ಪ್ರಧಾನಿ ದಿಗ್ಭ್ರಮೆ – ಭಾರತದಿಂದ ಅಗತ್ಯ ನೆರವು ನೀಡೋದಾಗಿ ಮೋದಿ ಘೋಷಣೆ
