ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಊಟ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ಕಣ್ಣುಗಳು ಭಾರವಾಗುವುದು, ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾಗುವುದು, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತಾಗ ನಿದ್ದೆ ಬರುವುದು ಬಹುತೇಕ ಜನರು ಅನುಭವಿಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಊಟದ ನಂತರ ದೇಹ ತುಂಬಾ ದಣಿದಂತೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ‘ಪೋಸ್ಟ್-ಲಂಚ್ ಡಿಪ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಊಟಕ್ಕೂ ನಿದ್ದೆಗೂ ಏನು ಸಂಬಂಧ? ಊಟ ಮಾಡಿದ ತಕ್ಷಣ ನಿದ್ದೆ ಬರುವುದಕ್ಕೆ ನಿಜವಾದ ಕಾರಣವೇನು? ಇದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರವೇನು ಎಂಬ ಕುರಿತು ಇಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪೋಸ್ಟ್ ಲಂಚ್ ಡಿಪ್ ಎಂದರೇನು?
ಊಟದ ನಂತರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿದ್ರಾವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯವಾಗಿ Postprandial Somnolence (ಊಟದ ನಂತರದ ತೂಕಡಿಕೆ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಊಟದ ನಂತರ ಕೆಲವು ಸಮಯದವರೆಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನಿದ್ರೆ ಅಥವಾ ದಣಿವಿನ ಅನುಭವ. ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಇದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಭರ್ಜರಿ ಊಟದ ನಂತರ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಮಧ್ಯಾಹ್ನವೇ ಏಕೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿದ್ದೆ?
ಊಟವೇ ನಿದ್ರೆಗೆ ಏಕೈಕ ಕಾರಣವಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ Circadian Rhythm ಅಥವಾ ಜೈವಿಕ ಗಡಿಯಾರ ಎಂಬ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. ಇದು ದಿನದ ವಿವಿಧ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ನಿದ್ರೆ ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ದೇಹದ ಅಲರ್ಟ್ನೆಸ್ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡಿದಾಗ ನಿದ್ರೆಯ ಅನುಭವ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅಂದರೆ, ಊಟ ಮಾಡದಿದ್ದರೂ ಕೆಲವರಿಗೆ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ನಿದ್ದೆ ಬರಬಹುದು. ಆದರೆ ಊಟದ ನಂತರ ಈ ಸಹಜ ನಿದ್ರಾವಸ್ಥೆ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ.
ಭರ್ಜರಿ ಊಟ ಮಾಡಿದರೆ ನಿದ್ದೆ ಏಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ?
ನೀವು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ ಎಂಬುದೂ ಮುಖ್ಯ. ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಮತೋಲಿತ ಆಹಾರಕ್ಕಿಂತ ಭರ್ಜರಿ ಊಟ ಮಾಡಿದಾಗ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸಕ್ರಿಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿದ ಅನುಭವದ ಜೊತೆಗೆ ದೇಹದ ಚಯಾಪಚಯ ಸಂಕೇತಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಸಹಜ ನಿದ್ರೆಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಬಹುದು. ಅದರಲ್ಲೂ ಮದುವೆ ಊಟ, ಬಫೆ, ಹಬ್ಬದ ಊಟ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ ಇರುವ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿದ ನಂತರ ನಿದ್ದೆ ಅನುಭವ ಸಾಮಾನ್ಯ.
ಅನ್ನ ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ತಿಂದರೆ ನಿದ್ದೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆಯೇ?
ಅನ್ನ ತಿಂದರೆ ನಿದ್ದೆ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸತ್ಯವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ಗಳು ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆ ಇರುವ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿದರೆ ಊಟದ ನಂತರ ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಮತ್ತು ಇನ್ಸುಲಿನ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಕೆಲವು ಜನರಲ್ಲಿ ಇದರಿಂದ ದಣಿವು ಅಥವಾ ನಿದ್ರಾವಸ್ಥೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಊಟದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಅನ್ನ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ಗಳು ಜೊತೆಗೆ ಸಿಹಿ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸೇವಿಸುವ ಬದಲು, ತರಕಾರಿ, ಬೇಳೆ, ಪ್ರೋಟೀನ್ ಮತ್ತು ನಾರು ಇರುವ ಆಹಾರವನ್ನು ಸಮತೋಲನವಾಗಿ ಸೇವಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.
ನೀವು ರಾತ್ರಿ ಸಾಕಷ್ಟು ನಿದ್ದೆ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ವೇಳೆಗೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ ನಿದ್ರೆಯ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಊಟದ ನಂತರ ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಿದ್ದೆ ಬರಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ನಿದ್ದೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಕೇವಲ ಆಹಾರ ಬದಲಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ರಾತ್ರಿ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ನಿದ್ರೆ ಪಡೆಯುವುದು ಕೂಡ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.
ಊಟದ ನಂತರ ಏನು ತಿನ್ನಬೇಕು?
ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಊಟವನ್ನು ತುಂಬಾ ಭಾರಿಯಾಗಿಸುವ ಬದಲು ಸಮತೋಲಿತವಾಗಿರಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ. ತರಕಾರಿ, ಬೇಳೆ, ಮೊಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಮೂಲಗಳು, ಧಾನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಫೈಬರ್ ಇರುವ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸಬಹುದು. ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಾ ತಿನ್ನುವ ಬದಲು ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಊಟದ ನಂತರದ ಭಾರವಾದ ಅನುಭವವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯವಾಗಬಹುದು.
ಊಟದ ನಂತರ ನಡೆಯುವುದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆಯೇ?
ಹೌದು. ಊಟದ ನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಹಗುರವಾಗಿ ನಡೆಯುವುದು ದೇಹವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು. ಸುಮಾರು 10ರಿಂದ 30 ನಿಮಿಷಗಳ ಸಣ್ಣ ನಡಿಗೆ ಕೆಲವರಿಗೆ ಊಟದ ನಂತರದ ದಣಿವು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಬಹುದು.
ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು ಊಟದ ತಕ್ಷಣ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು ಸ್ವಲ್ಪ ನಡೆಯುವುದು ಅಥವಾ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬಳಸುವುದು ಕೂಡ ದಿನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಲರ್ಟ್ ಆಗಿರಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು.
ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದನ್ನು ಮರೆಯಬೇಡಿ:
ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯಿದ್ದರೂ ದಣಿವು ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ದಿನವಿಡೀ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದು ಮುಖ್ಯ. ನಿದ್ದೆ ಬಂದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಚಹಾ ಅಥವಾ ಕಾಫಿಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸುವ ಬದಲು, ನೀರಿನ ಸೇವನೆಯ ಮೇಲೂ ಗಮನ ನೀಡಬೇಕು.
ಕಾಫಿ ಕುಡಿದರೆ ನಿದ್ದೆ ಹೋಗುತ್ತದೆಯೇ?
ಕಾಫಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೆಫೀನ್ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಅಲರ್ಟ್ನೆಸ್ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ನಿದ್ದೆ ಬಂದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಕಾಫಿ ಕುಡಿಯುವುದು ಉತ್ತಮ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂಜೆ ಅಥವಾ ರಾತ್ರಿ ತಡವಾಗಿ ಕೆಫೀನ್ ಸೇವಿಸಿದರೆ ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ರೆಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಕಾಫಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಉತ್ತಮ ನಿದ್ರೆ, ಸಮತೋಲಿತ ಆಹಾರ, ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರು ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು ಉತ್ತಮ.
ಯಾವಾಗ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕು?
ಊಟದ ನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿದ್ದೆ ಬರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಆದರೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಊಟದ ನಂತರ ಅತಿಯಾದ ನಿದ್ರೆ, ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ದಣಿವು ಅಥವಾ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಷ್ಟು ನಿದ್ರಾವಸ್ಥೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಅದನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಉಸಿರುಕಟ್ಟುವಿಕೆ, ಮಧುಮೇಹ ಅಥವಾ ರಕ್ತ-ಸಕ್ಕರೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ರಕ್ತಹೀನತೆ ಮತ್ತು ಥೈರಾಯ್ಡ್ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಂತಹ ಆರೋಗ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳೂ ಹಗಲಿನ ಅತಿಯಾದ ನಿದ್ರೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಇಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿದ್ದರೆ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಸೂಕ್ತ.
ನಿದ್ದೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸರಳ ಮಾರ್ಗಗಳು:
ಊಟದ ನಂತರ ನಿದ್ದೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಕೆಲವು ಸರಳ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ತುಂಬಾ ಊಟ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ.ಪ್ರೋಟೀನ್ ಮತ್ತು ನಾರಿನಂಶ ಹೊಂದಿರುವ ಸಮತೋಲಿತ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ. ಸಿಹಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ಗಳು ಅನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಸೇವಿಸಬೇಡಿ. ಊಟದ ನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪ ನಡೆಯಿರಿ. ದಿನವಿಡೀ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರು ಕುಡಿಯಿರಿ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾತ್ರಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡಿ.
ಊಟ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ನಿದ್ದೆ ಬರುವುದು ಬಹುತೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಜ ದೈಹಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಊಟವೇ ಕಾರಣವಲ್ಲ. ದೇಹದ ಜೈವಿಕ ಗಡಿಯಾರ, ಊಟದ ಪ್ರಮಾಣ, ಆಹಾರದ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ಪಡೆದ ನಿದ್ರೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ನಿದ್ರಾವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸುತ್ತವೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಊಟದ ನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಣ್ಣು ಭಾರವಾಗುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಅತಿಯಾದ ನಿದ್ರೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ದೈನಂದಿನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಉತ್ತಮ. ಸರಿಯಾದ ಆಹಾರ, ಉತ್ತಮ ನಿದ್ರೆ ಮತ್ತು ಊಟದ ನಂತರದ ಸಣ್ಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಬಹಳಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು.
