ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಗೆ ಒಂದು ದಿನ ಮೊದಲು ಬರುವ ಸ್ವರ್ಣಗೌರಿ ಹಬ್ಬ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಗೌರಿ ದೇವಿಯನ್ನು ತಾಯಿ ಪಾರ್ವತಿಯ ಸ್ವರೂಪವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಈ ದಿನ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಹಬ್ಬದ ವಿಶೇಷತೆ ಕೇವಲ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ತವರು ಮನೆ, ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಬಾಂಧವ್ಯ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಸೌಭಾಗ್ಯ ಕೂಡ ಈ ಹಬ್ಬದ ಜೊತೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಗಣೇಶನಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಗೌರಿ ಪ್ರವೇಶ
ಸ್ವರ್ಣಗೌರಿ ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಮುಖ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಗೌರಿ ದೇವಿ ಕೈಲಾಸದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ತನ್ನ ತವರು ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತಾಳೆ. ಮದುವೆಯಾದ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ತವರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ, ಗೌರಿಯೂ ತವರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಆಕೆಯನ್ನು ಸಡಗರದಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮರುದಿನ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ. ಗಣೇಶನು ತಾಯಿಯನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಮತ್ತೆ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಗೌರಿ ಹಬ್ಬ ಮತ್ತು ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ ನಡುವೆ ತಾಯಿ-ಮಗನ ಸಂಬಂಧದ ಕಥೆಯೂ ಇದೆ.
ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಹಬ್ಬ
ಮದುವೆಯಾದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತವರು ಮನೆ ಯಾವಾಗಲೂ ವಿಶೇಷ. ಇದೇ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಗೌರಿ ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲೂ ಕಾಣಬಹುದು.
ಗೌರಿ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತವರು ಮನೆಯಿಂದ ಮಗಳಿಗೆ ಸೀರೆ, ಬ್ಲೌಸ್ ಪೀಸ್, ಬಳೆ, ಅರಿಶಿನ-ಕುಂಕುಮ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಬ್ಬದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹಲವು ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮದುವೆಯಾದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಈ ಹಬ್ಬ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ಮನೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದವರ ಜೊತೆಗಿನ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೆನಪಿಸುವ ದಿನವಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಾಗಿನ ಕೊಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ವಿಶೇಷತೆ ಏನು?
ಗೌರಿ ಹಬ್ಬದ ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಗಿನ ಕೂಡ ಒಂದು. ಮೊರದಲ್ಲಿ ಅರಿಶಿನ, ಕುಂಕುಮ, ಬಳೆ, ಕನ್ನಡಿ, ಬಾಚಣಿಗೆ, ಧಾನ್ಯ, ಬೇಳೆ, ಅಕ್ಕಿ, ಬೆಲ್ಲ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಮಂಗಳದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು ಮುತ್ತೈದೆಯರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಉಡುಗೊರೆ ಕೊಡುವ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲ. ಮಹಿಳೆಯರ ಸೌಭಾಗ್ಯ, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಹಾರೈಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದೆ.
ಗೌರಿ ದಾರದಲ್ಲಿ 16 ಗಂಟುಗಳಿರುವುದೇಕೆ?
ಈ ಹಬ್ಬದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷ ಆಚರಣೆ ಗೌರಿ ದಾರ. ಗೌರಿ ದಾರವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಾಗ 16 ಎಳೆಗಳ ದಾರವನ್ನು ಬಳಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿ 16 ಗಂಟುಗಳನ್ನು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ದೇವಿಯ 16 ರೂಪಗಳನ್ನು (ಷೋಡಶ ಗೌರಿ) ಮತ್ತು ಷೋಡಶೋಪಚಾರ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
16 ಗಂಟುಗಳಿರುವ ಪವಿತ್ರ ದಾರವನ್ನು ಗೌರಿ ದೇವಿಯ ಮುಂದೆ ಪೂಜಿಸಿ, ನಂತರ ಮಹಿಳೆಯರು ಬಲಗೈಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಗೌರಿ ದೇವಿಯ ಆಶೀರ್ವಾದ, ಸೌಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಗೌರಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾರೆ?
ಹಲವು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರಿಶಿನದಿಂದಲೇ ಚಿಕ್ಕ ಗೌರಿ ರೂಪವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಕಡೆ ಮಣ್ಣಿನ ಗೌರಿ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ತಂದು ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆ, ಹೂವು ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗೌರಿಗೆ ಅರಿಶಿನ, ಕುಂಕುಮ, ಹೂವು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಮಂಗಳದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಬ್ಬದ ಅಡುಗೆಯಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷತೆ
ಗೌರಿ ಹಬ್ಬದಂದು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬದ ಊಟ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೋಳಿಗೆ, ಪಾಯಸ, ಚಿತ್ರಾನ್ನ, ಕೋಸಂಬರಿ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಕಾಯಿಪಲ್ಯಗಳು ನೈವೇದ್ಯದ ಭಾಗವಾಗುತ್ತವೆ. ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನೈವೇದ್ಯದ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲೂ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಸ್ವರ್ಣಗೌರಿ ಹಬ್ಬ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನದ ಪೂಜೆ ಅಲ್ಲ. ತಾಯಿಯನ್ನು ತವರಿಗೆ ಬಂದ ಮಗಳಂತೆ ಸ್ವಾಗತಿಸುವ ಭಾವನೆ, ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ತವರು ಮನೆಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸೌಭಾಗ್ಯದ ಹಾರೈಕೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಒಗ್ಗಟ್ಟು — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿರುವ ಹಬ್ಬ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಗೆ ಮುನ್ನ ಬರುವ ಈ ಸ್ವರ್ಣಗೌರಿ ಹಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿದೆ.
