ಶಿವಮೊಗ್ಗ (Shivamogga) ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸೊರಬ (Soraba) ತಾಲೂಕನ್ನು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿರುವ ಸ್ಥಳ (Gudavi Bird Sanctuary) ಗುಡವಿ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ. ಸುಮಾರು 182 ಎಕರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಇರುವ ಈ ತಾಣವನ್ನು 1986ರಲ್ಲಿ ಗುಡವಿ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ ಎಂದು ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಜೆ.ಹೆಚ್‌ ಪಟೇಲ್‌ ಅವರು ಈ ಪಕ್ಷಿಧಾಮವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ್ದರು.
ಸೊರಬದ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪಕ್ಷಿದಾಮಕ್ಕೆ ಸೈಬೀರಿಯಾ, ರಷ್ಯಾ, ಅಲಾಸ್ಕಾ, ಯೂರೋಪ್‌, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಿಂದ ಪಕ್ಷಿಗಳು (Birds) ಆಗಮಿಸುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಕಾರ್ಯ ಮುಗಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಮತ್ತೆ ತಮ್ಮ ದೇಶಗಳಿಗೆ ವಾಪಸ್‌ ಆಗುತ್ತವೆ. ಈ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಗುಡವಿ ಬಾಣಂತನಕ್ಕಿರುವ ತಾಯಿ ಮನೆ! ಮನುಷ್ಯನ ಗದ್ದಲದಿಂದ ದೂರವಾಗಿ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕಲರವವನ್ನು ಆಲಿಸಲು ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಈ ತಾಣ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಿನ ಅನುಭವ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಮಳೆಗಾಲ ಮುಗಿದು ಚಳಿಗಾಲದ ತಂಗಾಳಿ ಬೀಸತೊಡಗಿದಾಗ ಗುಡುವಿಯ ಕೆರೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಬರುವ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿನ ಜಲಮೂಲ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲಿನ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಆಶ್ರಯ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಗುಡುವಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕೆರೆಯಲ್ಲ, ಹಲವು ಜೀವಿಗಳ ಬದುಕಿಗೆ ಆಸರೆಯಾಗಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.
ಮುಂಜಾನೆಯ ಮಂಜಿನ ನಡುವೆ ಕೆರೆಯ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಮೂಡುವ ಸಣ್ಣ ಅಲೆಗಳು, ಮರದ ಕೊಂಬೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಕೂಗುವ ಹಕ್ಕಿಗಳು, ನೀರಿನೊಳಗೆ ಆಹಾರ ಹುಡುಕುವ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಸೊಬಗನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಪಕ್ಷಿಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಈಜಿದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ನೀರಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಮೀನುಗಳಿಗಾಗಿ ಹೊಂಚು ಹಾಕುತ್ತವೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಈ ಸಹಜ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದೇ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಬ್ಬ.
ಗುಡುವಿ ಪಕ್ಷಿಧಾಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಮಳೆಗಾಲದಿಂದ ಚಳಿಗಾಲದವರೆಗಿನ ಅವಧಿ ಈ ಪಕ್ಷಿಧಾಮವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸೂಕ್ತ ಕಾಲವಾಗಿದೆ. ಜುಲೈನಿಂದ ನವೆಂಬರ್‌ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುವ ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಹಲವು ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಚಳಿಗಾಲದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನೇಕ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಈ ಪರಿಸರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತವೆ.
ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ನೀರುಕಾಗೆ, ಹೆರಾನ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಗುಡುವಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೂರದರ್ಶಕ ಹಿಡಿದು ಪಕ್ಷಿಗಳ ಚಲನವಲನ ಗಮನಿಸುವುದು, ಕ್ಯಾಮೆರಾದಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಸುಂದರ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವುದು ಒಂದು ಸಂಭ್ರಮವೇ ಸರಿ. ಆದರೆ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಚಿತ್ರ ತೆಗೆಯುವ ಉತ್ಸಾಹದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಸಹಜ ಬದುಕಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗದಂತೆ ಮೌನವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರೇಮ.
ಗುಡುವಿಯ ಸೌಂದರ್ಯದ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದೆ. ಕೆರೆ, ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶ, ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲಿನ ಹಸಿರು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಪೂರಕವಾಗಿವೆ. ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ, ನೀರು ಮತ್ತು ಗೂಡು ಕಟ್ಟಲು ಅನುಕೂಲಕರ ಪರಿಸರ ದೊರೆಯಬೇಕಾದರೆ ಈ ಎಲ್ಲ ಅಂಶಗಳು ಇರಬೇಕು. ಒಂದೇ ಒಂದು ಜಲಮೂಲದ ಬದಲಾವಣೆಯೂ ಹಲವು ಜೀವಿಗಳ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು.
ಇಂತಹ ಪಕ್ಷಿದಾಮಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಜಲಮೂಲಗಳಿಗೆ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸೇರುವುದು, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಮಾಲಿನ್ಯ, ಸುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರದ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳ ನೆಮ್ಮದಿಗೆ ಭಂಗ ತರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಅವುಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅಪಾಯವಾಗಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಕಸ ಎಸೆಯದಿರುವುದು, ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ಹಾಕದಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕು.
ಗುಡುವಿಯಂತಹ ತಾಣಗಳು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಯುವಜನರಿಗೆ ಹೊಸ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತವೆ. ಪಕ್ಷಿಗಳ ವಲಸೆ, ಆಹಾರ ಸರಪಳಿ, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನದಂತಹ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಗಮನಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಇಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಚಳಿಗಾಲದ ಅತಿಥಿಗಳು ಬಂದು ಹೋದರೂ ಗುಡುವಿಯ ಕೆರೆ ಮುಂದಿನ ಋತುವಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮರಳಿ ಬರುವ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಪಯಣ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗಿನ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿ: ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕಲರವ, ಹಸಿರು ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಮನಸ್ಸಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ನೆಮ್ಮದಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಏಕಾಗ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಳ: ಪಕ್ಷಿಗಳ ಚಲನವಲನ, ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದರಿಂದ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಹಾಗೂ ಗಮನಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ನಂಟು: ನಗರ ಜೀವನದ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಜ್ಞಾನ ವೃದ್ಧಿ: ವಿವಿಧ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಹೆಸರು, ಪ್ರಭೇದ, ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ, ವಲಸೆ ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ದೈಹಿಕ ಆರೋಗ್ಯ: ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ನಡೆಯುವುದು, ಕಾಡು ಅಥವಾ ಕೆರೆಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಸಂಚರಿಸುವುದು ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಅರಿವು: ಪಕ್ಷಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದರಿಂದ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಮಹತ್ವ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಹೆಚ್ಚಳ: ಪಕ್ಷಿಗಳ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಬರವಣಿಗೆಯಂತಹ ಹವ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪರ್ಕ: ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣಾ ತಂಡಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಹೊಸ ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಹಾಗೂ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ?
– ಪ್ರಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡುತ್ತದೆ.
– ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
– ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಮಹತ್ವ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
– ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಕೆಯಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು ಹೊರಾಂಗಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಬಹುದು.
ಗುಡುವಿಗೆ ಹೋಗೋದು ಹೇಗೆ?
ಸೊರಬ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಬನವಾಸಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 6 ಕಿ.ಮೀ. ಸಾಗಿದ ನಂತರ ಗುಡವಿ ಕ್ರಾಸ್ ಬಳಿ ಎಡಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಸಾಗಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಸುಮಾರು 9 ಕಿ.ಮೀ. ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದರೆ ಗುಡವಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
