ಕೇದಾರನಾಥದಿಂದ ವಯನಾಡಿನವರೆಗೆ – ದುರಂತಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ವರ್ಷಕ್ಕೊಂದು ಭೂಕುಸಿತ!

ಭಾರತದ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ಉತ್ತರ ತುದಿಯ ಹಿಮಾಲಯದ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೇದಾರನಾಥಕ್ಕೂ, ದಕ್ಷಿಣದ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಕೇರಳದ ವಯನಾಡಿಗೂ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳ ದೂರವಿದೆ. ಆದರೆ, ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈ ಎರಡು ಭಿನ್ನ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯದ ತಾಣಗಳನ್ನು ಒಂದು ಭೀಕರ ದುರಂತವು ಕೊಂಡಿ ಬೆಸೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ.

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಎಲ್ಲೋ ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದ್ದ ‘ಭೂಕುಸಿತ’ (Landslide) ಎಂಬ ಪದ, ಇಂದು ಭಾರತದ ಪಾಲಿಗೆ ವರ್ಷಕ್ಕೊಂದು ದುರಂತದ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 2013ರಲ್ಲಿ ಕೇದಾರನಾಥವನ್ನು ನುಂಗಿ ನೀರು ಕುಡಿದ ಜಲಪ್ರಳಯ ಮತ್ತು ಭೂಕುಸಿತದ ಭೀಕರತೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಸರಣಿ, 2023ರ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಜೋಶಿಮಠದ ಭೂಕುಸಿತ, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಭೀಕರ ಪ್ರವಾಹಗಳು, ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಕೊಡಗು ಹಾಗೂ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಹೆದ್ದಾರಿ ಕುಸಿತಗಳನ್ನು ಹಾದು, ಇಂದು ವಯನಾಡಿನ ಚೂರಲ್ಮಲ ಹಾಗೂ ಕಲ್ಲಾಡಿಯನ್ನು ಸಮಾಧಿ ಮಾಡುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬಂದು ನಿಂತಿದೆ.

ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ ಪುಟಗಳು ಬದಲಾದಂತೆಲ್ಲಾ ಭಾರತದ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಹಸಿರು ತಾಣ ಮಣ್ಣಿನ ರಾಶಿಯಡಿ ಹೂತುಹೋಗುತ್ತಿದೆ. ಕೇದಾರನಾಥದಿಂದ ವಯನಾಡಿನವರೆಗಿನ ಈ ಭೀಕರತೆ ಕೇವಲ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳಲ್ಲ. ಇವು ಮಾನವನ ಅತಿಯಾಸೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅಸಮತೋಲನದ ನಡುವಿನ ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮಗಳು. ಈ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಭೂಕುಸಿತ:
ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯ (Gravity) ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಬೆಟ್ಟ ಅಥವಾ ಗುಡ್ಡಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಕಲ್ಲುಗಳು, ಮಣ್ಣು, ಕಸ-ಕಡ್ಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಭಿನ್ನಾವಶೇಷಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ಜಾರಿ ಬೀಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಭೂಕುಸಿತ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನಿರಂತರ ಮಳೆಯಾದಾಗ ನೀರು ಮಣ್ಣಿನ ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಸಡಿಲತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಭಾರವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಆಗ ಇಡೀ ಬೆಟ್ಟದ ಒಂದು ಭಾಗವೇ ಕುಸಿದು ಕೆಳಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. 2014ರ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮಲಿನ್ ಭೂಕುಸಿತ, 2018ರ ಕೊಡಗು ಭೂಕುಸಿತ, 2024ರ ಕೇರಳದ ವಯನಾಡು ದುರಂತ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಇದೇ ರೀತಿ ನಡೆದ ಭೀಕರ ಭೂಕುಸಿತಗಳು.

ಜಲಪ್ರವಾಹ:
ನದಿಯೊಂದರ ಪಾತ್ರ ಅಥವಾ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶವು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನೀರು ಹರಿದು ಬಂದು, ಒಣ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಲಾವೃತಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಜಲಪ್ರವಾಹ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅತಿಯಾದ ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಆಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಒಡೆಯುವುದು ಅಥವಾ ನದಿಯ ಹಾದಿಗೆ ಅಡ್ಡಿ ಉಂಟಾಗುವುದರಿಂದ ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಮಳೆಯಾಗಿ ಹಠಾತ್ತನೆ ನುಗ್ಗುವ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ‘ಫ್ಲ್ಯಾಶ್ ಫ್ಲಡ್’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇದಾರನಾಥ ಜಲಪ್ರಳಯ, 2015ರ ಚೆನ್ನೈ ಮಹಾ ಪ್ರವಾಹ, 2018ರ ಕೇರಳದ ಪ್ರವಾಹ ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು.

ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆರಡೂ ಒಟ್ಟೊಟ್ಟಿಗೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿಂದ ಭೀಕರ ಮಳೆಗೆ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲುಗಳು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಕೆಳಗೆ ನುಗ್ಗಿದಾಗ ಅದು ಕೆಸರಿನ ಪ್ರವಾಹ ಆಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. 

ಕೇದಾರನಾಥದಿಂದ ವಯನಾಡಿನವರೆಗೆ:
2013:
2013ರ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಕೇದಾರನಾಥದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಜಲಪ್ರಳಯವು ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ‘ಹಿಮಾಲಯದ ಸುನಾಮಿ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಜೂನ್ 16ರ ಸಾಯಂಕಾಲ ಮಂದಾಕಿನಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಾಗತೊಡಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅಸಲಿ ಪ್ರಳಯ ಬಂದಿದ್ದು ಜೂನ್ 17ರ ಮುಂಜಾನೆ ಸುಮಾರು 6:45ರ ಸುಮಾರಿಗೆ. ಗಾಂಧಿ ಸರೋವರ ಒಡೆದ ತಕ್ಷಣ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಲೀಟರ್ ನೀರು ಭಾರಿ ಗಾತ್ರದ ಬಂಡೆಗಳು, ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಹಿಮದ ರಾಶಿಯನ್ನು ತಬ್ಬಿಕೊಂಡು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗಿ ಬಂತು. ಕೇವಲ 5 ರಿಂದ 10 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಕೇದಾರನಾಥ ಪಟ್ಟಣವು ಹತ್ತಾರು ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಕೆಸರು ಮಿಶ್ರಿತ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಹೋಯಿತು. ನದಿಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು, ಧರ್ಮಶಾಲೆಗಳು, ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಕಟ್ಟಡಗಳು ಎಲೆಗಳಂತೆ ಕೊಚ್ಚಿಹೋದವು.

ಇಡೀ ಪಟ್ಟಣವೇ ನಾಶವಾದರೂ, 8ನೇ ಶತಮಾನದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇದಾರನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಹಾನಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ರೋಮಾಂಚನಕಾರಿ ಘಟನೆ ನಡೆದಿತ್ತು: ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿಂದ ನೀರಿನ ಪ್ರವಾಹದೊಂದಿಗೆ ಕೊಚ್ಚಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ಬಂಡೆಯೊಂದು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಸರಿಯಾಗಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿತು. ಇದನ್ನು ‘ಭೀಮ ಶಿಲೆ’ ಅಥವಾ ‘ದಿವ್ಯ ಶಿಲೆ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲಿಂದ ಬಂದ ಪ್ರವಾಹವು ಈ ಬಂಡೆಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು ಎರಡು ಭಾಗವಾಗಿ ಸೀಳಿ, ದೇವಸ್ಥಾನದ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಹೋಯಿತೇ ಹೊರತು ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ತಾಕಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಳಗಿದ್ದ ನೂರಾರು ಭಕ್ತರ ಪ್ರಾಣ ಉಳಿದಿತ್ತು.

5,700ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಬಲಿ:
ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು 5,700ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅನಧಿಕೃತ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸಾವಿನ ಸಂಖ್ಯೆ 10,000 ದಾಟಿತ್ತು.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇಡೀ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ರಸ್ತೆಗಳು, ಪರ್ವತದ ಹಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 9 ಆಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಸಂಪರ್ಕ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತ್ತು. 70,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಿಗಳು ವಿವಿಧ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. 

2014:
ಕಾಶ್ಮೀರ ಪ್ರವಾಹ:
ಸತತ ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಜೇಲಂ ನದಿ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿದು ಶ್ರೀನಗರ ಸೇರಿದಂತೆ ಇಡೀ ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಣಿವೆ ಜಲಾವೃತವಾಗಿತ್ತು. ಕಳೆದ 60 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೇ ಕಂಡರಿಯದ ಈ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ 300ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಬಲಿಯಾಗಿದ್ದರು.

ಮಲಿನ್ ಭೂಕುಸಿತ:
ಪುಣೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಲಿನ್ ಗ್ರಾಮದ ಮೇಲೆ ಮುಂಜಾನೆ ಇಡೀ ಗುಡ್ಡ ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದು, ಕೇವಲ ಒಂದೇ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಹಳ್ಳಿ ಮಣ್ಣಿನಡಿ ಹೂತುಹೋಗಿತ್ತು. ಈ ಘೋರ ದುರಂತದಲ್ಲಿ 151 ಜನ ಜೀವಂತ ಸಮಾಧಿಯಾಗಿದ್ದರು.

2015:
ಚೆನ್ನೈ ಮಹಾ ಪ್ರವಾಹ:
ಈಶಾನ್ಯ ಮುಂಗಾರಿನ ಆರ್ಭಟ ಮತ್ತು ಕಳಪೆ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇಡೀ ಚೆನ್ನೈ ಮಹಾನಗರ ಮುಳುಗಿಹೋಗಿತ್ತು. ಅಡ್ಯಾರ್ ಮತ್ತು ಕೂವಂ ನದಿಗಳ ಒತ್ತುವರಿ ಹಾಗೂ ಒಳಚರಂಡಿ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿದ್ದರಿಂದ ನೀರು ಹೋಗಲು ದಾರಿಯಿರಲಿಲ್ಲ. ತಮಿಳುನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ 500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಮೃತಪಟ್ಟು, ದೇಶದ ಆಟೋಮೊಬೈಲ್ ಹಬ್ ಆಗಿದ್ದ ಚೆನ್ನೈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ತಬ್ಧವಾಗಿತ್ತು.

2016
ಉತ್ತರಾಖಂಡ, ಆಸ್ಸಾಂ ಪ್ರವಾಹ:
ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಸುರಿದ ಭಾರಿ ಮಳೆಗೆ ಉತ್ತರಾಖಂಡದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಹಠಾತ್ ಪ್ರವಾಹ (Flash floods) ಉಂಟಾಗಿ 30ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಮೃತಪಟ್ಟರು. ಇದೇ ವೇಳೆ ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿ ಅಪಾಯದ ಮಟ್ಟ ಮೀರಿ ಹರಿದಿದ್ದರಿಂದ ಭೀಕರ ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾಗಿ 120ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು ಮತ್ತು ಕಾಜಿರಂಗ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ನೂರಾರು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕೊಚ್ಚಿಹೋದವು.

2017:
ಗುಜರಾತ್, ಬಿಹಾರ ಪ್ರವಾಹ:
ಬನಸ್ಕಾಂತ ಮತ್ತು ಪಟಾನ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಿದ ಅತಿವೃಷ್ಟಿಗೆ 200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಮೃತಪಟ್ಟರು. ಇತ್ತ ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ಮತ್ತು ಉಪನದಿಗಳ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಬಿಹಾರದ 19 ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ನಲುಗಿದವು. ಈ ಒಂದೇ ವರ್ಷದ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ 500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು.

2018:
ಕೇರಳದ ಶತಮಾನದ ಪ್ರವಾಹ:
ಸುಮಾರು 100 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಕೇರಳ ಕಂಡ ಭೀಕರ ಪ್ರಳಯವಿದು. ರಾಜ್ಯದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಆಣೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ತೆರೆದಿದ್ದರಿಂದ ಇಡೀ ರಾಜ್ಯ ಜಲಾವೃತವಾಗಿ 480ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಮೃತಪಟ್ಟರು.

ಕೊಡಗು ಭೂಕುಸಿತ:
ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ಸರಣಿ ಭೂಕುಸಿತಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಜೋಡುಪಾಲ, ಹಟ್ಟಿಹೊಳೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಇಡೀ ಹಳ್ಳಿಗಳು, ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳು ಮಣ್ಣಿನ ಪಾಲಾದವು.

2019:
ಮುಂಬೈ ಜಲಾವೃತ, ಪುಣೆ ಪ್ರವಾಹ:
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಕರ್ನಾಟಕ (ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭೀಕರ ಪ್ರವಾಹ) ಮತ್ತು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ಆರ್ಭಟಿಸಿತ್ತು. ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ ಮಳೆಗೆ ರಸ್ತೆಗಳೇ ನದಿಗಳಂತಾಗಿದ್ದವು. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರವೊಂದರಲ್ಲೇ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ 100ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಬಲಿಯಾಗಿದ್ದರು.

2020:
ಹೈದರಾಬಾದ್ ಪ್ರವಾಹ:
ಕೋವಿಡ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ ನಡುವೆಯೇ ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಗರವು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ನಗರ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು. ಕೇವಲ 24 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಿದ ದಾಖಲೆ ಮಳೆಗೆ ನಗರದ ಕೆರೆಗಳು ಒಡೆದು, ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರುಗಳು ತೇಲಿಕೊಂಡು ಹೋದವು. 80ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು.

2021:
ಚಮೋಲಿ ಹಿಮನದಿ ದುರಂತ:
ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಚಮೋಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಂದಾದೇವಿ ಹಿಮನದಿಯ ಒಂದು ಭಾಗ ಮುರಿದು ರಿಷಿಗಂಗಾ ಮತ್ತು ಧೌಲಿಗಂಗಾ ನದಿಗಳಿಗೆ ಬಿದ್ದಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾದ ಕೆಸರು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಭೀಕರ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದ ಎರಡು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳ ಸುರಂಗಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಸೇರಿದಂತೆ 200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು.

2022:
ಅಸ್ಸಾಂ ಮಹಾ ಪ್ರವಾಹ:
ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರದ ರೌದ್ರಾವತಾರಕ್ಕೆ 54ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ನಿರಾಶ್ರಿತರಾದರು, 180ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಮೃತಪಟ್ಟರು.

ಮಣಿಪುರ ಭೂಕುಸಿತ:
ನೋನಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೈಲ್ವೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಭೂಕುಸಿತ ಸಂಭವಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸೇನೆಯ ಯೋಧರು ಸೇರಿದಂತೆ 60ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಮಣ್ಣಿನಡಿ ಹೂತುಹೋದರು.

2023:
ಸಿಕ್ಕಿಂ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್ ಫ್ಲಡ್:
ದಕ್ಷಿಣ ಲೊನಾಕ್ ಹಿಮನದಿ ಕೆರೆ ಒಡೆದಿದ್ದರಿಂದ ತೀಸ್ತಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ ಸುನಾಮಿಯಂತಹ ಪ್ರವಾಹ ಬಂದು ಸೇನಾ ಯೋಧರು ಸೇರಿದಂತೆ 100ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಕೊಚ್ಚಿಹೋದರು.

2024:
ವಯನಾಡು ಭೂಕುಸಿತ:
ಜುಲೈ 30ರ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ವಯನಾಡಿನ ಚೂರಲ್ಮಲ ಗ್ರಾಮಗಳ ಮೇಲೆ ಇಡೀ ಬೆಟ್ಟವೇ ಕುಸಿದು ಬಿತ್ತು. ಭಾರಿ ಗಾತ್ರದ ಬಂಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಸರಿನ ಮಹಾ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ 400ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು. ಇದು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಕಂಡ ಅತ್ಯಂತ ಕರಾಳ ಮತ್ತು ಭೀಕರ ಭೂಕುಸಿತವಾಗಿದೆ.

2025:
ಮೇಘಾಲಯ ಮತ್ತು ಮಿಜೋರಾಂ ಮೇಘಸ್ಫೋಟ:
ಮುಂಗಾರು ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಮೇಘಾಲಯದ ಖಾಸಿ ಹಿಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಿಜೋರಾಂನ ವಿವಿಧ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸತತ ಒಂದು ವಾರ ಸುರಿದ ಭಾರಿ ಮಳೆಗೆ ಹತ್ತಾರು ಕಡೆ ಭೂಕುಸಿತ ಸಂಭವಿಸಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಡಿತಗೊಂಡು, ಇಡೀ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಮಣ್ಣಿನ ರಾಶಿಯಡಿ ಸಿಲುಕಿದವು. ಈ ಸರಣಿ ದುರಂತದಲ್ಲಿ 80ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು.

2026:
ವಯನಾಡು ಕಲ್ಲಾಡಿ ಭೂಕುಸಿತ:
ವಯನಾಡಿನ ಮೆಪ್ಪಾಡಿ ಸಮೀಪದ ಕಲ್ಲಾಡಿಯ ಅವಳಿ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗ (Twin Tunnel Project) ನಿರ್ಮಾಣದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಭೂಕುಸಿತ ಸಂಭವಿಸಿರುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಕರಾಳ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿದೆ. ಈ ದುರಂತದಲ್ಲಿ 3 ಜನ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಹಲವರು ಮಣ್ಣಿನಡಿ ಸಿಲುಕಿ ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ ಈ ದುರಂತವನ್ನು ಕೇವಲ ಪ್ರಕೃತಿಯ ವಿಕೋಪ ಎನ್ನುತ್ತಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಇದೊಂದು “ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ದುರಂತ” ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ.

ಕೇದಾರನಾಥದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಸಾವಿನ ಸರಣಿ ನಿನ್ನೆಯ ವಯನಾಡಿನ ಕಲ್ಲಾಡಿ ದುರಂತದವರೆಗೆ ಬಂದು ನಿಂತಿದೆ. ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತಿವೆ, ದುರಂತಗಳ ಜಾಗಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ, ಬದಲಾಗದೇ ಇರುವುದು ಒಂದೇ—ಅದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ತಪ್ಪುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವುದು.