ಅರಣ್ಯದ ಒಡಲಿಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟು, ಹುಲಿಗಳ ರಾಜಗಾಂಭೀರ್ಯವನ್ನು ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಫಾರಿ ಹೊರಡುವ ವನ್ಯಜೀವಿ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಈಗ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಮಹತ್ವದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಫಾರಿ ವೇಳೆ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳ ವಿಪರೀತ ಬಳಕೆ, ಫೋಟೋ-ಸೆಲ್ಫಿ ಕ್ರೇಜ್ ಹಾಗೂ ಅತಿಯಾದ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ವನ್ಯಪ್ರಾಣಿಗಳ ನೆಮ್ಮದಿಗೆ ಭಂಗ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿರುವ ಇಲಾಖೆ, ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳ ಚಾಟಿ ಬೀಸಿದೆ.
ಈ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಕೆ ಬ್ಯಾನ್‌ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ಮೊಬೈಲ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಫಾರಿ ವಾಹನಗಳ ಒಳಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಈ ಕಠಿಣ ನಿಯಮ ಯಾವೆಲ್ಲ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ? ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಪಾಲಿಸಲೇಬೇಕಾದ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳೇನು? ಇಲ್ಲಿದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ.
ರಣಥಂಬೋರ್ ಮತ್ತು ಜಿಮ್ ಕಾರ್ಬೆಟ್‌ನ ಹುಲಿ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅಸ್ಸಾಂನ ಒರಾಂಗ್ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದವರೆಗೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಆದ್ಯತೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಿಂತ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಹಿತರಕ್ಷಣೆಯತ್ತ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿರುಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮುಂಗಾರು ಅವಧಿಯ ವಿರಾಮದ ಬಳಿಕ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1ರಿಂದ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತೆ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದಿದ್ದು, ಸಫಾರಿಗೆ ಮರಳಿದ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬದಲಾದ, ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳ ವಾತಾವರಣ ಎದುರಾಗಿದೆ.
ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ 2025ರ ನವೆಂಬರ್ 17ರಂದು ಈ ಸಂಬಂಧ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ರಚಿಸಿದ್ದ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (NTCA) ಪರಿಸರ-ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿ ಈ ತೀರ್ಪು ಹೊರಡಿಸಿತ್ತು. ಇದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ನಿಷೇಧ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಸಫಾರಿ ವೇಳೆ ವಾಹನಗಳ ಅತಿಯಾದ ನೂಕುನುಗ್ಗಲು ಹಾಗೂ ಇಂಜಿನ್ ಸದ್ದುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಈ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಈ ಮೊದಲೇ ರೂಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಇದೀಗ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1ರಿಂದ ಇವುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರಗಳಲ್ಲೇ ತಪಾಸಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಕೋರ್ ವಲಯದ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ನಿರ್ಬಂಧ:
ಸಫಾರಿ ಚೆಕ್‌ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಯೆಂದರೆ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೋರ್ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ (Core Habitats) ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿರುವುದು. ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಅನಗತ್ಯ ತೊಂದರೆ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು 2026ರ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು. ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಉಂಟಾಗುವ ಅಡಚಣೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿರುವ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಅರಣ್ಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದೆ
ಜಿಮ್ ಕಾರ್ಬೆಟ್‌ನಂತಹ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಸಫಾರಿ ವಾಹನ ಹತ್ತುವ ಮುನ್ನವೇ ತಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿರುವ ಸುರಕ್ಷಿತ ಲಾಕರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು ಅಥವಾ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ರೆಸಾರ್ಟ್/ಲಾಡ್ಜ್‌ಗಳಲ್ಲೇ ಬಿಟ್ಟು ಬರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇತ್ತ ರಣಥಂಬೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಹನದೊಳಗೆ ಮೊಬೈಲ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರೂ, ಇಡೀ ಸಫಾರಿ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ವಾಹನದಲ್ಲಿರುವ ಲಾಕ್ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಸುರಕ್ಷಿತ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ನಿಯಮ ಕೇವಲ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸಫಾರಿ ಚಾಲಕರು, ನೋಂದಾಯಿತ ಪ್ರಕೃತಿ ತಜ್ಞರು (Naturalists) ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳಿಗೂ (Guides) ಸಮಾನವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಾಡಿನ ಕೋರ್ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಜ ಶಾಂತ ವಾತಾವರಣ ಮರುಕಳಿಸಿದ್ದು, ಅರಣ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಅಧಿಕೃತ ಸಂವಹನಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವೈರ್‌ಲೆಸ್ ರೇಡಿಯೋ (ವಾಕಿ-ಟಾಕಿ) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಏನಿದು ಕೋರ್ ವಲಯ?
ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಅಥವಾ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ, ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಕಾಡಿನ ಭಾಗ. ಇದನ್ನು ‘ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ಟೈಗರ್ ಹ್ಯಾಬಿಟಾಟ್’ (Critical Tiger Habitat) ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ವನ್ಯಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ, ಯಾವುದೇ ಮಾನವ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲದೆ ಬದುಕಲು ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಲು ಮೀಸಲಾದ ಜಾಗ. ಇಲ್ಲಿ ಮಾನವ ವಾಸ, ಕೃಷಿ, ಜಾನುವಾರು ಮೇಯಿಸುವುದು, ಮರ ಕಡಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕೋರ್ ವಲಯದ ಗರಿಷ್ಠ ಶೇ.20ರಷ್ಟು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿಯಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಫಾರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೋರ್ ವಲಯದ ಸುತ್ತಲಿನ ಹೊರಭಾಗವನ್ನು ಬಫರ್ ವಲಯ (Buffer Zone) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಫರ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಜನರ ಓಡಾಟ, ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ನಿಯಮಿತ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಕೋರ್ ವಲಯ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ನೆಮ್ಮದಿಗೆ ಭಂಗ ತರುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಬ್ರೇಕ್:
ಈ ಹಿಂದೆ ಕಾಡಿನ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹುಲಿ ಅಥವಾ ಚಿರತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ತಕ್ಷಣವೇ ಮೊಬೈಲ್ ಮೂಲಕ ನೈಜ ಸಮಯದ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಲೊಕೇಶನ್‌ಗಳನ್ನು ಇತರ ಚಾಲಕರು ಮತ್ತು ಗೈಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಆ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲಾ ಸಫಾರಿ ವಾಹನಗಳು ಒಮ್ಮೆಗೆ ಅತಿವೇಗದಲ್ಲಿ ಧಾವಿಸಿ ನೂಕುನುಗ್ಗಲು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು, ಅರಣ್ಯ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಸಹಜ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಲಾಗಿದ್ದರೂ, ವೃತ್ತಿಪರ ಡಿಎಸ್‌ಎಲ್‌ಆರ್ (DSLR), ಮಿರರ್‌ಲೆಸ್ ಹಾಗೂ ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಗದ್ದಲದ ಬದಲಿಗೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ, ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ವೀಕ್ಷಿಸುವ ವಾತಾವರಣ ಮರುಕಳಿಸಿದೆ.
ಆಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಆಧಾರಿತ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ:
ಮೊಬೈಲ್ ನಿರ್ಬಂಧದ ಜೊತೆಗೆ, ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ನೂಕುನುಗ್ಗಲು ಮತ್ತು ಕೊನೆ ಕ್ಷಣದ ವಾಹನ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಗಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ಬುಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರುತ್ತಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಬುಕಿಂಗ್ ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಈಗ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಮೂಲಕ ಅಧಿಕೃತ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲಾದ ನಿಶ್ಚಿತ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಹಿಂದೆ ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸೀಟುಗಳ ಅದಲು-ಬದಲು ಮತ್ತು ವಾಹನ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಹಾಗೂ ವಾಹನಗಳ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳು ಚಾಲನೆಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದು, ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಶಬ್ದವು ಗಡಿ ಭಾಗದ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಕಿರಿಕಿರಿಯುಂಟುಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆಯು ಬುಕಿಂಗ್ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಾಕ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ವಾಹನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ನೀಡುವ ಮೊದಲು, ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನೀಡಿದ ಪಟ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಮೂಲ ಸರ್ಕಾರಿ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ತಾಳೆ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಚೆಕ್‌ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಂತ ವಾತಾವರಣ ಕಾಪಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಶೇರಿಂಗ್ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಸೀಟು ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ;
ಹಂಚಿಕೆ (Shared) ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಯಾದ ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸೀಟುಗಳೇ ಬೇಕು ಎನ್ನುವವರು ಅಥವಾ ಭಾರಿ ಗಾತ್ರದ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಸಲಕರಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಬಯಸುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಖಾಸಗಿ ಜಿಪ್ಸಿಯನ್ನು (Private Gypsy) ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ. ಇದರಿಂದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬ ತಪ್ಪಿಸಿ ಸರಾಗವಾಗಿ ಸಫಾರಿ ವಾಹನ ಹತ್ತಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಜಿಪಿಎಸ್ ಕಣ್ಗಾವಲು ಮತ್ತು ಚಾಲಕರಿಗೆ ಕಠಿಣ ನಿಯಮ;
ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ನೋಂದಾಯಿತ ಸಫಾರಿ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುವ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಜಿಪಿಎಸ್ (GPS) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಅರಣ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿಗಳು (Control Centres) ವಾಹನಗಳ ನೈಜ ಲೊಕೇಶನ್, ವೇಗ ಮತ್ತು ಸಂಚಾರ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಕ್ಷಣಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಗಮನಿಸುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ವಾಹನಗಳು ಒಂದೇ ಕಡೆ ಜಮಾಯಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಯಾವುದಾದರೂ ವಾಹನವು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಡುವ ಸದ್ದು ಅಥವಾ ಕೂಗನ್ನು (alarm calls) ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ತನಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತೆರಳಿದರೆ, ನಿಗದಿತ ವೇಗ ಮೀರಿದರೆ ಅಥವಾ ಸಫಾರಿ ಸಮಯ ಮೀರಿದರೂ, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕಂಡ ಜಾಗದಲ್ಲೇ ನಿಂತಿದ್ದರೆ ಜಿಪಿಎಸ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ತಕ್ಷಣವೇ ಆ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಸಲು ಬಿಟ್ಟ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ನೂಕುನುಗ್ಗಲು ಉಂಟುಮಾಡಿದ ಚಾಲಕರು ಮತ್ತು ಗೈಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣವೇ 3 ದಿನಗಳ ಅಮಾನತು ಅಥವಾ ಇಡೀ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಋತುವಿನಿಂದಲೇ (Seasonal ban) ನಿಷೇಧ ಹೇರುವ ಕ್ರಮಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಈ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ವಾಹನಗಳಿಂದ ಮೂಲೆಗುಂಪು ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಗೈಡ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ನಿಗದಿತ ವಲಯ ಮತ್ತು ಸಮಯದ ಮಿತಿಯಲ್ಲೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಹಕರಿಸಬೇಕು.
ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸಿದ್ಧತೆಗಳು;
ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಹಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ಚೆಕ್‌ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆಯಾಗದಂತೆ ಸಫಾರಿಗೆ ಹೊರಡುವ ಮುನ್ನ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು:
- ಮೂಲ ದಾಖಲೆ ಕಡ್ಡಾಯ: ಆನ್‌ಲೈನ್ ಬುಕಿಂಗ್ ವೇಳೆ ನೀಡಿದ ಅದೇ ಮೂಲ ಭೌತಿಕ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಯನ್ನೇ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ಭಾರತೀಯ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಆಧಾರ್/ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮೂಲ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ತರುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ.
- ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಉಪಕರಣಗಳು: ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇದ್ದರೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಮತ್ತು ಲೆನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ತನ್ನಿ. ಕೋರ್ ವಲಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮುನ್ನ ಮೊಬೈಲ್‌ಗಳನ್ನು ಲಾಕ್ ಮಾಡುವುದರಿಂದ, ಫೋನ್ ಮೂಲಕ ಫೋಟೋ ತೆಗೆಯಲು ಅವಕಾಶವಿರುವುದಿಲ್ಲ.
- ಖಾಸಗಿ ವಾಹನ ಬುಕಿಂಗ್: ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸೀಟು ಬೇಕೆನ್ನುವ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರು ಮೊದಲೇ ಪೂರ್ಣ ಖಾಸಗಿ ಜಿಪ್ಸಿ ಬುಕ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ಇದರಿಂದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲಗಳು ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
- ಸಮಯಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತತೆ: ನಿಗದಿತ ಸಫಾರಿ ಸಮಯಕ್ಕಿಂತ 30 ರಿಂದ 45 ನಿಮಿಷ ಮೊದಲೇ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ ಅಥವಾ ಪಿಕಪ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗೆ ತಲುಪಿ. ಇದರಿಂದ ಧಾವಂತವಿಲ್ಲದೆ, ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಠೇವಣಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬಹುದು.
