ಮಾಸ್ಕೋ: ಭಾರತ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ (India – Russia) ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಹೊಸ ದಾರಿ ತೆರೆಯುವ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. ರಷ್ಯಾದಿಂದ ಭಾರತವನ್ನು ತಲುಪುವ ಸರಕು ಸಾಗಣೆಗಾಗಿ ಹೊಸ ಭೂ ಮಾರ್ಗ, (Railway Corridor) ಅದರಲ್ಲೂ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಗಳು ಆರಂಭವಾಗಿವೆ.
ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಮಾರ್ಗ ರಷ್ಯಾದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್, ಇರಾನ್, ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮೂಲಕ ಸಾಗುತ್ತಾ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರವನ್ನು ತಲುಪುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಸದ್ಯ ಭಾರತ-ರಷ್ಯಾ ನಡುವೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪರ್ಯಾಯ ಭೂ ಮಾರ್ಗದ ಅಗತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ರಷ್ಯಾ ಹೇಳಿದ್ದೇನು?
ಭಾರತವನ್ನು ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾರ್ಗವನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ರಷ್ಯಾದ ಉಪ ಪ್ರಧಾನಿ ಮರಾತ್ ಖುಸ್ನುಲಿನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಬಾಸ್ಫರಸ್ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಜಾಗತಿಕ ಇಂಧನ ಸಾಗಣೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಅಡಚಣೆ ಉಂಟಾದರೆ ಭಾರತದ ತೈಲ ಮತ್ತು ಎಲ್ಎನ್ಜಿ (LNG) ಆಮದಿನ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಶಾಕ್ – ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ 12 ಸಾವಿರ ಕ್ಯೂಸೆಕ್ ನೀರು ಬಿಡಿ
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಏನು ಲಾಭ?
ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗದ ಮೇಲಿನ ಭಾರತದ ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು. ಸರಕು ಸಾಗಣೆಯ ಸಮಯ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶವೂ ಸಿಗಬಹುದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಷ್ಯಾದಿಂದ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ, ರಸಗೊಬ್ಬರ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ವಸ್ತುಗಳ ಆಮದಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗ ಸಿಗುವುದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ತಂತ್ರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಹಾಯವಾಗಬಹುದು.
ಭಾರತ ಈಗಾಗಲೇ ಇರಾನ್ನ ಚಬಹಾರ್ ಬಂದರು ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ಸಾರಿಗೆ ಕಾರಿಡಾರ್ (INSTC) ಮೂಲಕ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ ಹಾಗೂ ಯುರೇಷಿಯಾ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಹೊಸ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯೂ ಇದೇ ದೊಡ್ಡ ಸಂಪರ್ಕ ಯೋಜನೆಗಳ ಭಾಗವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಡಿವೈಡರ್ ಹಾರಿ ಕಾರಿಗೆ ಡಿಕ್ಕಿಯಾದ ಪಿಕಪ್ ಟ್ರಕ್ – ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಟೆಕ್ಕಿ ಸಾವು
ದಾರಿ ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಲ್ಲ
ಈ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಮುಂದೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು ಕೂಡ ಇದೆ. ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಮಾರ್ಗ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಮೂಲಕ ಸಾಗಬೇಕಿದೆ. ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ನಡುವಿನ ಭೂ ಮಾರ್ಗದ ವ್ಯಾಪಾರ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮೂಲಕ ಸಾಗಣೆ ಹಕ್ಕು ಪಡೆಯುವುದು ದೊಡ್ಡ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸವಾಲಾಗಬಹುದು.
ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಕೂಡ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ರೈಲು ಗೇಜ್, ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಅಗತ್ಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳಿಸಬಹುದು.
ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಇದು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಅಂತಿಮ ಮಾರ್ಗ ಅಥವಾ ಯೋಜನೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕೃತ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ರಾಜಕೀಯ ಒಮ್ಮತ, ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಬಳಿಕವಷ್ಟೇ ಯೋಜನೆ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕಿದೆ. ಯೋಜನೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದರೆ, ಭಾರತ-ರಷ್ಯಾ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಇಡೀ ಯುರೇಷಿಯಾ ಪ್ರದೇಶದ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲೇ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
