ಮೊನ್ನೆ ನಾವೆಲ್ಲ ಟೀ ಕುಡಿತಿದ್ದಾಗ ಶಾಪ್‌ಗೆ ಬಂದ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ ಹುಡುಗಿಯರಿಬ್ಬರಲ್ಲಿ (Students) ಒಬ್ಬಳು ಲೆಸ್‌ ಟೀ ತಗೊಂಡು ಕುಡಿದ್ಲು. ಆಗ ನಮ್ಮ ಡ್ರೈವ್‌ ತಿಮ್ಮಣ್ಣ ಎಂತ ಕಾಲ ಬಂತು ಸರ್.. ಈಗಲೇ ಶುಗರ್‌ ಲೆಸ್‌ ಟೀ.. ಪಾಪ ಅಂದ! ಹಾಗೇ ಮಾತು ಮುಂದುವರೆಸಿ, ನಮ್ಮ ಮಂಜಣ್ಣನ ಮಗ ಎಂಟನೇ ಕ್ಲಾಸ್‌ ಅವನಿಗೂ ಶುಗರ್‌ (Diabetes) ಸರ್ ಅಂದ!
ಹೌದಲ್ವಾ? ಈಗೀಗ ಮಧುಮೇಹ ಎಂದರೆ ವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಾಯಿಲೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಈಗ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕೊರತೆ, ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ, ಅತಿಯಾದ ಸಕ್ಕರೆಪಾನೀಯಗಳ ಸೇವನೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೊಜ್ಜು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಟೈಪ್‌ 2 ಮಧುಮೇಹದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದಾದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮಧುಮೇಹ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಹೋರಾಟ ಶಾಲಾ (School) ಹಂತದಲ್ಲೇ ಆರಂಭವಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಹತ್ವದ ವಿಚಾರವಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ಮಧುಮೇಹಕ್ಕೆ ಬಾಲ್ಯದ ಅಭ್ಯಾಸಗಳೇ ಏಕೈಕ ಕಾರಣವಲ್ಲ. ಅನುವಂಶಿಕತೆ, ದೇಹದ ತೂಕ, ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ, ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಅಂಶಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಟೈಪ್‌ 1 ಮಧುಮೇಹವು ಟೈಪ್‌ 2 ಮಧುಮೇಹಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವನಶೈಲಿಯ (Life Style) ಅಭ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಅದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಬಾಲ್ಯದ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಿಗೂ ಮಧುಮೇಹಕ್ಕೂ ಏನು ಸಂಬಂಧ?
ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆರೋಗ್ಯದ (Health) ಮೇಲೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ಕರೆ ಹೊಂದಿರುವ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ಕುಡಿಯುವುದು, ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸೇವಿಸುವುದು, ಹೊರಾಂಗಣ ಆಟಗಳ ಬದಲು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಮೊಬೈಲ್‌ (Mobile) ಅಥವಾ ಟಿವಿ ಮುಂದೆ ಕಳೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಸಾಕಷ್ಟು ನಿದ್ರೆ ಮಾಡದಿರುವುದು ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕೊಬ್ಬು ಸಂಗ್ರಹವಾದಾಗ ಇನ್ಸುಲಿನ್‌ ಎಂಬ ಹಾರ್ಮೋನ್‌ಗೆ ದೇಹದ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸದ ಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಇದನ್ನು ಇನ್ಸುಲಿನ್‌ ಪ್ರತಿರೋಧ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಟೈಪ್‌ 2 ಮಧುಮೇಹದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಶಾಲಾ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಅಪಾಯದ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ?
ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬೊಜ್ಜು, ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಟೈಪ್‌ 2 ಮಧುಮೇಹದ ಇತಿಹಾಸವಿರುವುದು ಅಪಾಯದ ಅಂಶಗಳಾಗಬಹುದು. ಇಂತಹ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಸೂಕ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಟೈಪ್‌ 2 ಮಧುಮೇಹದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಶಾಲೆಯ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ಬದಲಾಗಬೇಕೇ?
ಶಾಲಾ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಆಹಾರವೂ ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ ತಿಂಡಿಗಳು, ಸಕ್ಕರೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ತಂಪುಪಾನೀಯಗಳು ಮತ್ತು ಅತಿಯಾಗಿ ಸಿಹಿ ಹೊಂದಿರುವ ಆಹಾರಗಳ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಬದಲಿಗೆ ಹಣ್ಣುಗಳು, ತರಕಾರಿಗಳು, ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು, ಸಿರಿಧಾನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಬೇಕು.
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇವಲ ಪಾಠ ಹೇಳುವುದಷ್ಟೇ ಸಾಲದು. ಶಾಲೆಯ ಕ್ಯಾಂಟೀನ್‌, ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಊಟ ಮತ್ತು ಮನೆಯಿಂದ ತರುವ ಆಹಾರದಲ್ಲಿಯೂ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ವಾತಾವರಣ ಸೃಷ್ಟಿಸಬೇಕು.
ಆಟದ ಸಮಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಸಮಸ್ಯೆಯೇ?
ಇಂದಿನ ಮಕ್ಕಳು ಓದು, ಟ್ಯೂಷನ್‌ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್‌ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ಕಳೆಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಹೊರಾಂಗಣ ಆಟಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯ ಸಿಗದಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಜೀವನಶೈಲಿ ದೇಹದ ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ಚಯಾಪಚಯ ಆರೋಗ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 5ರಿಂದ 17 ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳು ವಾರದ ದಿನಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದಾಗ ದಿನಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ ಕನಿಷ್ಠ 60 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಮಧ್ಯಮದಿಂದ ತೀವ್ರವಾದ ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಬೇಕು. ಓಟ, ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್‌, ಈಜು, ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌, ಕಬಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಹೊರಾಂಗಣ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಪೋಷಕರು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳೇನು?
ಮಕ್ಕಳ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ತರಲು ಪೋಷಕರ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ಣಾಯಕ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ನಿಗದಿತ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಊಟ ಮಾಡುವುದು, ಸಕ್ಕರೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಪಾನೀಯಗಳ ಬದಲು ನೀರಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವುದು, ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ನಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಟವಾಡಲು ಸಮಯ ಮೀಸಲಿಡುವುದು ಉತ್ತಮ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು.
ಮಕ್ಕಳ ತೂಕದ ಬಗ್ಗೆ ಟೀಕೆ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಇತರ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಇಡೀ ಕುಟುಂಬವೇ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮಕ್ಕಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ದೊರೆಯುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅವರ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಕ್ಕ ನಿದ್ರೆಯೂ ಸಿಗುವಂತೆ ಗಮನಹರಿಸಬೇಕು.
ಮಧುಮೇಹದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು
ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಬಾಯಾರಿಕೆ, ಪದೇಪದೇ ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆ, ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ತೂಕ ಇಳಿಕೆ, ಅತಿಯಾದ ದಣಿವು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿ ಮಂಜಾಗುವಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು. ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಟೈಪ್‌ 1 ಅಥವಾ ಟೈಪ್‌ 2 ಮಧುಮೇಹ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಸೂಚನೆಯಾಗಿರಬಹುದು.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಟೈಪ್‌ 1 ಮಧುಮೇಹದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ವಾಂತಿ, ಹೊಟ್ಟೆನೋವು, ವೇಗವಾದ ಅಥವಾ ಆಳವಾದ ಉಸಿರಾಟ, ಅತಿಯಾದ ನಿಶ್ಶಕ್ತಿ ಮುಂತಾದ ಗಂಭೀರ ಲಕ್ಷಣಗಳಿದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣ ತುರ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ಪಡೆಯಬೇಕು.
ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು?
ಮಧುಮೇಹ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿಸಲು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತರಬಹುದು.
– ಪ್ರತಿದಿನ ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೊರಾಂಗಣ ಆಟಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯ ನೀಡುವುದು.
– ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಕುರಿತು ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು.
– ಸಕ್ಕರೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಪಾನೀಯಗಳು ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ತಿಂಡಿಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು.
– ಪೋಷಕರು, ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದು.
– ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಲು ನೆರವಾಗುವುದು.
ಈ ಕ್ರಮಗಳು ಮಧುಮೇಹವೊಂದನ್ನೇ ಗುರಿಯಾಗಿಸದೆ, ಮಕ್ಕಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನೂ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ.
ಬಾಲ್ಯದ ಅಭ್ಯಾಸಗಳೇ ಮಧುಮೇಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇ?
ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಟೈಪ್‌ 1 ಮಧುಮೇಹವು ದೇಹದ ರೋಗನಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಯಾಮದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಖಚಿತವಾದ ವಿಧಾನವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಟೈಪ್‌ 2 ಮಧುಮೇಹದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರ, ನಿಯಮಿತ ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ದೇಹದ ತೂಕದ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೂಲಕ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.
ಹೀಗಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಮಧುಮೇಹ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಅವರ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನೇ ದೂಷಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಸರಿಯಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಬೆಂಬಲ ಮುಖ್ಯ.
ಹೋರಾಟ ಶಾಲೆಯಿಂದಲೇ ಆರಂಭವಾಗಲಿ
ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ ಪಾಠವಾಗಬಾರದು. ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದು, ಪ್ರತಿದಿನ ಆಟವಾಡುವುದು, ಸಾಕಷ್ಟು ನಿದ್ರೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಒಂದೇ ಕಡೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಅವರ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗಬೇಕು.
ಶಾಲೆಗಳು ಈ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಪೂರಕ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಿಸಿದರೆ, ಪೋಷಕರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರೆ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಇದು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಧುಮೇಹ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.
