ಮಡಿಕೇರಿ: ಮಂಜಿನ ನಗರಿ ಮಡಿಕೇರಿ ಅಂದಾಕ್ಷಣ ನೆನಪಾಗುವುದೇ ದಸರಾ ಸಂಭ್ರಮ. ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೆ, ಮಡಿಕೇರಿ ದಸರಾ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮಡಿಕೇರಿ ನಗರದ (Madikeri City) 4 ಶಕ್ತಿ ದೇವತೆಗಳ ಕರಗ ಉತ್ಸವಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ.
ಮಡಿಕೇರಿಯ ಕರಗ ಉತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಶಕ್ತಿ ದೇವತೆಗಳ ಕರಗಗಳು ಮನೆಮನೆಗೆ ತೆರಳಿ ಭಕ್ತರಿಂದ ಪೂಜೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಪ್ರದಾಯ. ದೇವತೆಗಳು ಭಕ್ತರ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿ ಆಶೀರ್ವದಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿನ ಜನರ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ. ಹಾಗಾದರೆ, ಈ ನಾಲ್ಕು ಶಕ್ತಿ ದೇವತೆಗಳು ಯಾರು? ಮನೆಮನೆಗೆ ತೆರಳಿ ಪೂಜೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದರ ಹಿಂದಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯೇನು? ತಲೆತಲಾಂತರಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಈ ಆಚರಣೆಯ ವಿಶೇಷತೆ ಏನು? ಬನ್ನಿ, ಈ ವಿಶೇಷ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.
ಮಂಜಿನ ನಗರಿ ಮಡಿಕೇರಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದಂತೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ನವರಾತ್ರಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮಡಿಕೇರಿ ದಸರಾ ಉತ್ಸವಕ್ಕೆ ದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಮಡಿಕೇರಿ ದಸರಾ ಎಂದರೆ… ಕೇವಲ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಸಂಭ್ರಮವಲ್ಲ. ಇದರ ಹಿಂದೆ ಭಕ್ತಿ, ನಂಬಿಕೆ, ಶಕ್ತಿ ಆರಾಧನೆ ಹಾಗೂ ಜನಪದ ಪರಂಪರೆಯ ಸೊಗಡಿದೆ. ಈ ಸಂಭ್ರಮದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ 4 ಶಕ್ತಿ ದೇವತೆಗಳ ಕರಗ ಉತ್ಸವವೂ ಒಂದು.
ಮಡಿಕೇರಿಯ 4 ಶಕ್ತಿ ದೇವತೆಗಳು ಯಾರು?
ಮಡಿಕೇರಿ ನಗರದ ನಾಲ್ಕು ಶಕ್ತಿ ದೇವತೆಗಳೆಂದರೆ ಶ್ರೀ ಚೌಟಿ ಮಾರಿಯಮ್ಮ, ಶ್ರೀ ದಂಡಿನ ಮಾರಿಯಮ್ಮ, ಶ್ರೀ ಕೋಟೆ ಮಾರಿಯಮ್ಮ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀ ಕಂಚಿ ಕಾಮಾಕ್ಷಿಯಮ್ಮ.
ನವರಾತ್ರಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ದೇವತೆಗಳ ಕರಗಗಳು ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಭಕ್ತರು ಕರಗಗಳಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೇವತೆಗಳ ಕರಗಗಳು ಮನೆಮನೆಗೆ ಆಗಮಿಸಿ ಪೂಜೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇಲ್ಲಿನ ಜನಜೀವನದೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ದೇವಿಯ ಆಶೀರ್ವಾದದಿಂದ ಮನೆಗೆ ಸುಖ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ ದೊರೆಯಲಿ ಎಂಬುದು ಭಕ್ತರ ಆಶಯ.
ಮನೆಮನೆಗೆ ತೆರಳಿ ಪೂಜೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದರ ಹಿಂದಿನ ಕಥೆಯೇನು?
ಸ್ಥಳೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಶಕ್ತಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನ ಊರಿನ ರಕ್ಷಕಿಯರಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವತೆಗಳ ಕರಗಗಳು ಭಕ್ತರ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಆಗಮಿಸುವುದು, ಜನರು ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ದೊರೆಯುವ ಅಪರೂಪದ ಅವಕಾಶವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ದೇವಿಯೇ ಮನೆಗೆ ಆಗಮಿಸಿ ಆಶೀರ್ವದಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಈ ಆಚರಣೆಯ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿದೆ.
ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮಡಿಕೇರಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಾಲರಾ ಮತ್ತು ಸಿಡುಬಿನಂತಹ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಜನರು ತೀವ್ರ ಸಂಕಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆ ನಗರವನ್ನ ಕಾಯುವ ಶಕ್ತಿ ದೇವತೆಗಳ ಕರಗಗಳನ್ನು ಮನೆಮನೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದು ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಆಚರಣೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ರೋಗಗಳ ಹಾವಳಿ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಈ ಶಕ್ತಿ ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಭಕ್ತಿಭಾವ ಮಡಿಕೇರಿಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಗಾಢವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.
ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನ ಬೆಸೆಯುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ
ಈ ಆಚರಣೆ ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು ಮಡಿಕೇರಿಯ ಜನರನ್ನ ಒಂದೆಡೆ ಬೆಸೆಯುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೊಂಡಿಯೂ ಹೌದು. ದೇವತೆಗಳ ಕರಗ ಮನೆಗೆ ಆಗಮಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ವಿಶೇಷ ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮನೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ, ಹೂವು, ಹಣ್ಣು ಹಾಗೂ ನೈವೇದ್ಯಗಳನ್ನ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೇವಿಯ ಕೃಪೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಲು ಜನರು ಕಾತರದಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಾರೆ. ಹಿರಿಯರು ಕಿರಿಯರಿಗೆ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮಹತ್ವವನ್ನ ತಿಳಿಸಿಕೊಡುವ ಮೂಲಕ ಮಡಿಕೇರಿಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನ ಇಂದಿಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಲ ಬದಲಾಗಿದೆ, ಜೀವನಶೈಲಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಮಡಿಕೇರಿಯ ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಭಕ್ತಿ ಮಾತ್ರ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ.
4 ಶಕ್ತಿ ದೇವತೆಗಳ ಕರಗ ಉತ್ಸವದ ಮೂಲಕ ಭಕ್ತಿ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಒಂದಾಗುತ್ತವೆ. ದೇವತೆಗಳ ಕರಗಗಳು ಮನೆಮನೆಗೆ ಆಗಮಿಸುವುದು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂತೋಷ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಆಚರಣೆಯನ್ನ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೂ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಹಿಂದಿನ ಕಥೆಗಳನ್ನ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಅವುಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನ ಅರಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಮಡಿಕೇರಿ ದಸರಾಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮೆರುಗು
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಮಡಿಕೇರಿಯ ನಾಲ್ಕು ಶಕ್ತಿ ದೇವತೆಗಳ ಕರಗಗಳು ಮನೆಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಪೂಜೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಮಂಜಿನ ನಗರಿಯ ನಂಬಿಕೆ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ. ದೇವತೆಗಳ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯಲು ಭಕ್ತರು ಕಾತರದಿಂದ ಕಾಯುವ ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮಡಿಕೇರಿ ದಸರಾಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶೇಷ ಮೆರುಗನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.



