ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾ ಸಹಸ್ರನಾಮ ಸ್ತೋತ್ರವು(Durga Sahasranama Stotram) ಜಗನ್ಮಾತೆಯಾದ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯ ಸಾವಿರ ಪವಿತ್ರ ನಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯದಾಯಕ ಸ್ತೋತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಹೆಸರುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲ; ದೇವಿಯ ದಿವ್ಯ ಸ್ವರೂಪ, ಅನಂತ ಶಕ್ತಿ, ಅಪಾರ ಕಾರುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಲೀಲೆಗಳ ಸಮಗ್ರ ಹಾಗೂ ಅದ್ಭುತ ವಿವರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಓಂ ಶಿವಾಽಥೋಮಾ ರಮಾ ಶಕ್ತಿರನಂತಾ ನಿಷ್ಕಲಾಽಮಲಾ ।
ಶಾಂತಾ ಮಾಹೇಶ್ವರೀ ನಿತ್ಯಾ ಶಾಶ್ವತಾ ಪರಮಾ ಕ್ಷಮಾ ॥ ೧ ॥
• ಶಿವಾ: ಪರಮ ಮಂಗಳಕರ ರೂಪದವಳು (ಶಿವನ ಶಕ್ತಿ).
• ಉಮಾ: ತಪಸ್ವಿನಿ ಹಾಗೂ ಜಗನ್ಮಾತೆಯಾದ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿ.
• ರಮಾ: ಸಂಪತ್ತಿನ ಅಧಿದೇವತೆಯಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಸ್ವರೂಪಿಣಿ.
• ಶಕ್ತಿ: ಇಡೀ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಆದಿಶಕ್ತಿ.
• ಅನಂತಾ / ನಿಷ್ಕಲಾ / ಅಮಲಾ: ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದವಳು (ಅನಂತ), ಕಲೆ ಅಥವಾ ಭಾಗಗಳಿಲ್ಲದ ಅಖಂಡ ಸ್ವರೂಪಿಣಿ (ನಿಷ್ಕಲ) ಮತ್ತು ಮಲ-ಮಾಲಿನ್ಯಗಳಿಲ್ಲದ ಪರಿಶುದ್ಧಳು (ಅಮಲ).
• ಶಾಂತಾ / ಮಾಹೇಶ್ವರೀ: ಪರಮ ಶಾಂತ ಮೂರ್ತಿ ಹಾಗೂ ಮಹೇಶ್ವರನ (ಶಿವನ) ಅರ್ಧಾಂಗಿ.
• ನಿತ್ಯಾ / ಶಾಶ್ವತಾ / ಪರಮಾ ಕ್ಷಮಾ: ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅತೀತಳಾದವಳು (ನಿತ್ಯ), ಎಂದಿಗೂ ಅಳಿಯದ ಸನಾತನಿ (ಶಾಶ್ವತ) ಮತ್ತು ಅಪಾರವಾದ ಕ್ಷಮಾ ಗುಣವುಳ್ಳವಳು
ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ದೇವರ್ಷಿ ನಾರದರು ಮತ್ತು ಭಗವಾನ್ ಶಿವನ ಪುತ್ರನಾದ ಸ್ಕಂದ (ಕಾರ್ತಿಕೇಯ) ನಡುವೆ ನಡೆಯುವ ಪವಿತ್ರ ಸಂವಾದದ ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ. ಲೋಕಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಮಾನವರ ಸಕಲ ಪಾಪ-ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಬೇಕೆಂದು ನಾರದರು ವಿನಂತಿಸಿದಾಗ, ಸ್ಕಂದನು ಈ ರಹಸ್ಯ ದುರ್ಗಾ ಸಹಸ್ರನಾಮವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪರ್ವತರಾಜ ಹಿಮವಂತನು ಜಗನ್ಮಾತೆಯನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಾಡಿದ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕ ಸ್ತುತಿಯ ವಿವರಣೆಯೂ ಅಡಗಿದೆ.
ಈ ಸಾವಿರ ನಾಮಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಿಯ ವಿಭಿನ್ನ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಿ ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತೆ, ಮೂಲ ಪ್ರಕೃತಿ ಹಾಗೂ ಪರಶಿವನ ಅರ್ಧಾಂಗಿನಿ. ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ‘ಮಹಾ ಮಹಿಷಘಾತಿನೀ’ ಹಾಗೂ ದುರ್ಗಮಾಸುರನನ್ನು ವಧಿಸಿದ ‘ದುರ್ಗಾ’ ರೂಪಗಳ ಮೂಲಕ ಆಕೆಯ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಉಗ್ರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಕೆ ಕೇವಲ ರೌದ್ರಾವತಾರಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಭಕ್ತರಿಗೆ ಜ್ಞಾನ, ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಕರುಣಿಸುವ ಆನಂದಸ್ವರೂಪಿಣಿ. ಆಕೆಯನ್ನು ‘ಶಾಂತಾ’, ‘ನಿರ್ಮಲಾ’ ಮತ್ತು ‘ಅಮೃತಪ್ರದಾ’ ಎಂದೂ ಕೊಂಡಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಸ್ತೋತ್ರದ ಫಲಶ್ರುತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಇದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಕ್ತಿ-ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪಠಿಸುವವರಿಗೆ ಅಥವಾ ಶ್ರವಣ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಅನೇಕ ಫಲಗಳು ಲಭಿಸುತ್ತವೆ. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಆಳವಾದ ಭಯ, ಖಿನ್ನತೆ ಮತ್ತು ಆತಂಕಗಳು ದೂರವಾಗಿ, ಧೈರ್ಯ ಹಾಗೂ ಅಚಲ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮೂಡುತ್ತದೆ.
ಏಕಾನೇಕವಿಭಾಗಸ್ಥಾ ಮಾಯಾತೀತಾ ಸುನಿರ್ಮಲಾ ।
ಮಹಾಮಾಹೇಶ್ವರೀ ಸತ್ಯಾ ಮಹಾದೇವೀ ನಿರಂಜನಾ ॥
• ಏಕಾನೇಕವಿಭಾಗಸ್ಥಾ: ಮೂಲತಃ ಒಬ್ಬಳೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹತ್ತು ಹಲವು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಜನೆಗೊಂಡು ನೆಲೆಸಿರುವವಳು.
• ಮಾಯಾತೀತಾ / ಸುನಿರ್ಮಲಾ: ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಾಯೆಗೆ ಸಿಲುಕದ ಮಾಯಾತೀತಳು ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಮನಸ್ಸಿನವಳು.
• ಮಹಾಮಾಹೇಶ್ವರೀ / ಸತ್ಯಾ: ಸರ್ವೋಚ್ಚ ದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪರಮ ಸತ್ಯ ಸ್ವರೂಪಿಣಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
• ಮಹಾದೇವೀ / ನಿರಂಜನಾ: ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದೇವತೆಯಾದ ಮಹಾದೇವಿ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಲೇಪನ ಅಥವಾ ಕರ್ಮದ ಕಳಂಕವಿಲ್ಲದ ನಿರಂಜನಳು.
ಜಾತಕದಲ್ಲಿನ ಗ್ರಹಪೀಡೆಗಳು, ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಗಳ ಬಾಧೆ ಹಾಗೂ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಘ್ನಗಳು ಶಮನಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸಾಲದ ಬಾಧೆಗಳು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗಿ, ಕಳೆದುಹೋದ ಐಶ್ವರ್ಯ ಹಾಗೂ ಗೌರವ-ವೈಭವಗಳು ಮರಳಿ ಲಭಿಸುತ್ತವೆ. ದಂಪತಿಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುವುದರಿಂದ ದಾಂಪತ್ಯ ಕಲಹಗಳು ದೂರವಾಗಿ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಖ-ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಭಗವಾನ್ ರಘುನಾಥನಿಗೆ 347 ದೇವತೆಗಳ ಗೌರವ ಏನಿದು ʻಕುಲ್ಲು ದಸರಾʼ?
ಇತ್ತೀಚಿನ ಒತ್ತಡದ ಜೀವನಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಕೊರತೆ, ಕೌಟುಂಬಿಕ ಅಶಾಂತಿ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭದ್ರತೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ದಿವ್ಯ ಸಂಜೀವಿನಿಯಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಿತ್ಯವೂ ಇದರ ಶ್ರವಣ ಅಥವಾ ಪಠಣ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತಗೊಂಡು, ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಶಕ್ತಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಯಾವುದೇ ಕ್ಲಿಷ್ಟ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಎದುರಿಸುವ ಅದ್ಭುತ ಆಂತರಿಕ ಶಕ್ತಿಯು ಜಾಗೃತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

