ಭಾರತೀಯರ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ದೀಪಾವಳಿಯು ಕೇವಲ ಪಟಾಕಿ ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ತಿಂಡಿಗಳ ಹಬ್ಬವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇದು ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯ ಸಂಕೇತ. ದೇಶದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೂ, ಕೆಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಗರಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬದ ವೈಭವವೇ ಬೇರೆ.
ಅಯೋಧ್ಯೆ (ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ) – ದೀಪೋತ್ಸವದ ತವರು:
ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀರಾಮನು 14 ವರ್ಷಗಳ ವನವಾಸ ಮುಗಿಸಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಬಂದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ದೀಪಾವಳಿಯ ಮೂಲ ಕೇಂದ್ರವೇ ಅಯೋಧ್ಯೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ‘ದೀಪೋತ್ಸವ’ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಸರಯೂ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಣ್ಣಿನ ಹಣತೆಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿ ಗಿನ್ನೆಸ್ ದಾಖಲೆ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲೇಸರ್ ಶೋ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಇಡೀ ನಗರವು ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಗೊಂಡು ಕಣ್ಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ವಾರಣಾಸಿ ಅಥವಾ ಕಾಶಿ (ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ) – ಗಂಗಾ ನದಿಯ ದೀಪಾವಳಿ:
ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಜೀವಂತ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿಯ ದೃಶ್ಯವು ಅಲೌಕಿಕ ಅನುಭವ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿಯ ಮರುದಿನ ಬರುವ ಕಾರ್ತಿಕ ಹುಣ್ಣುಮೆಯಂದು ‘ದೇವ ದೀಪಾವಳಿ’ಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವೈಭವದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಎಲ್ಲ ಘಾಟ್ಗಳ ಮೇಲೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಣ್ಣಿನ ದೀಪಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಂಗಾ ಆರತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ನದಿ ತೀರವು ದೀಪಗಳ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಮೈಸೂರು (ಕರ್ನಾಟಕ) – ಅರಮನೆ ನಗರಿಯ ದೀಪೋತ್ಸವ:
ದಸರಾ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ದೀಪಾವಳಿಗೂ ಮೈಸೂರು ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶೇಷ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೈಸೂರು ಅರಾಮನೆಯು ಲಕ್ಷಾಂತರ ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಗಳ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ದೃಶ್ಯ ನೋಡಲು ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳು ಸಾಲದು. ದೀಪಾವಳಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ರಾಜನಗರಿಯು ದೀಪಗಳ ಅಲಂಕಾರದಿಂದ ನಳನಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಮೃತಸರ (ಪಂಜಾಬ್) – ಸ್ವರ್ಣ ಮಂದಿರದ ಬೆಳಕಿನ ಮಿಂಚು:
ಸಿಖ್ಖರ ಪವಿತ್ರ ಧರ್ಮಸ್ಥಳವಾದ ಅಮೃತಸರದ ಸ್ವರ್ಣ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ (Golden Temple) ದೀಪಾವಳಿಯನ್ನು ‘ಬಂದಿ ಛೋಡ್ ದಿವಸ್’ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗುರು ಹರಗೋಬಿಂದ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಜೈಲಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡು ಅಮೃತಸರಕ್ಕೆ ಬಂದ ದಿನದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಈ ಹಬ್ಬ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ಸ್ವರ್ಣ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಬಂಗಾರದ ದೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣಿಗೆೆ ತಂಪು ನೀಡುವ ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಗಳ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಲಿನ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಹಚ್ಚಿದ ದೀಪಗಳ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವು ಅದ್ಭುತ ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಜೈಪುರ (ರಾಜಸ್ಥಾನ) – ರಾಯಲ್ ದೀಪಾವಳಿ:
ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಗುಲಾಬಿ ನಗರಿ ಜೈಪುರದಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿಯನ್ನು ಬಹಳ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೋಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಅರಮನೆಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೈಪುರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ‘ಜೋಹಾರಿ ಬಜಾರ್’ ಮತ್ತು ‘ತ್ರಿಪಾಠಿಯಾ ಬಜಾರ್’ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಕಳೆ ನೋಡಲು ಎರಡು ಕಣ್ಣು ಸಾಲದು.
ಈ ದೀಪಾವಳಿಗೆ ನೀವೂ ಕೂಡ ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಇಂತಹ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ಹಬ್ಬದ ನೈಜ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕಣ್ಣುತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಚರಿಸಿ.





