ಭಾರತದ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಗೆ ಥೋರಿಯಂ ಆಧಾರಿತ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ?

ರೈತರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಗೆ ವಿದ್ಯುತ್‌ (Electricity) ಬೇಕೇ ಬೇಕು. ಈ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಅನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಭಾರತ (India) ಈಗ ಥೋರಿಯಂ (Thorium) ಬಳಸಿ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಥೋರಿಯಂನಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೇಗೆ? ಪರಮಾಣು ಸ್ಥಾವರಕ್ಕೆ (Nuclear Power Plant) ಹೋಲಿಸಿದ್ರೆ ಥೋರಿಯಂ ಸ್ಥಾವರ ಎಷ್ಟು ಸೇಫ್‌ ಇತ್ಯಾದಿ ವಿವರಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಥೋರಿಯಂ ಎಂದರೇನು?
ಥೋರಿಯಂ ಬೆಳ್ಳಿ ಬಣ್ಣದ ಲೋಹವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಯುರೇನಿಯಂಗಿಂತ 200 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಕಿರಣಶೀಲ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅಪರೂಪದ ಅದಿರುಗಳಿಂದ ಥೋರಿಯಂನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. 1 ಗ್ರಾಂ ಥೋರಿಯಂ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲು ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಥೋರಿಯಂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಯುರೇನಿಯಂ ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ 100 ಪಟ್ಟು ಕಡಿಮೆ ವಿಕಿರಣಶೀಲ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಥೋರಿಯಂ ಎಷ್ಟಿದೆ ಗೊತ್ತಾ?
ವಿಶ್ವದ 25% ರಷ್ಟು ಥೋರಿಯಂ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿವೆ. ಥೋರಿಯಂ ಆಧಾರಿತ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಬಳಕೆಗೆ ಅದನ್ನು ಯುರೇನಿಯಂ -233 ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 1 ಟನ್ ಥೋರಿಯಂ, 200 ಟನ್ ಯುರೇನಿಯಂಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

ಕೇರಳ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಒಡಿಶಾದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಥೋರಿಯಂ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಿವೆ. ಇದು ಯುರೇನಿಯಂ ಹಾಗೂ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ಆಮದಿನ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. 2050ರ ವೇಳೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್‌ನಲ್ಲಿ 30% ರಷ್ಟು ಥೋರಿಯಂ ಆಧಾರಿತ ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ನಮ್ಮ ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ದೇಶದ ಇಂಧನ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಥೋರಿಯಂ (Thorium) ಆಧಾರಿತ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್‌ ಘಟಕವನ್ನು ಚೀನಾ ಈಗಾಗಲೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಚೀನಾಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಭಾರತ ಈ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿತ್ತು.

ಏಳು ದಶಕಗಳ ನಿರಂತರ ಯತ್ನ
ಭಾರತವು ಕಳೆದ ಏಳು ದಶಕಗಳಿಂದ ಥೋರಿಯಂ ಆಧಾರಿತ ಪರಮಾಣು ರಿಯಾಕ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೇಲೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಹೋಮಿ ಜೆ. ಬಾಬಾ ರೂಪಿಸಿದ್ದ ಮೂರು ಹಂತದ ಪರಮಾಣು ಯೋಜನೆಯ ಅಂತಿಮ ಗುರಿ ಥೋರಿಯಂ ಬಳಕೆ ಆಗಿತ್ತು.

ಸರ್ಕಾರಿ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 11.93 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಮೊನಾಜೈಟ್ (ಥೋರಿಯಂ ಖನಿಜ) ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಿವೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲೇ BARC (ಬಾಬಾ ಪರಮಾಣು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ) ಥೋರಿಯಂ ಆಧಾರಿತ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಹೆವಿ ವಾಟರ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳ (AHWR) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ದಶಕಗಳಿಂದಲೂ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ಥೋರಿಯಂ ಮೂಲಕ ಇಂಧನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಾಧಿಸುವುದು ಧ್ಯೇಯವಾಗಿದೆ.

100 GW ಅಣು ವಿದ್ಯುತ್‌ ಉತ್ಪಾದನಾ ಗುರಿ
2047ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪರಮಾಣು ಮೂಲಕ 100 ಗಿಗಾ ವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಗುರಿಯನ್ನು ಭಾರತ ಹೊಂದಿದೆ. ಸದ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 8.18 ಗಿಗಾ ವ್ಯಾಟ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಘಟಕಗಳು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿವೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ 7.30 ಜಿವಿ ಘಟಕ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿವೆ. 2031-32ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಭಾರತದ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಘಟಕಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ 22.48 ಜಿ.ವಿ. ಆಗಲಿದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ 15.40 ಜಿವಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಎನ್‌ಪಿಸಿಐಎಲ್ ಸ್ವದೇಶಿ ನಿರ್ಮಿತ ಅತಿ ಒತ್ತಡದ ಹೆವಿ ವಾಟರ್ ರಿಯಾಕ್ಟ‌ರ್ ಮತ್ತು ವಿದೇಶದ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ 17.60 ಜಿ.ವಿ. ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಲಘು ಒತ್ತಡದ ಹೆವಿ ವಾಟರ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟು 55 ಜಿ.ವಿ. ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಕಲ್ಪಕಂನ ಘಕಟವು 3.80 ಜಿ.ವಿ. ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲಿದೆ. ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಕುರಿತು ಖಾಸಗಿಯವರೊಂದಿಗೂ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಮೂಲಕ ಹೊಸತನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಥೋರಿಯಂ ಘಟಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಚೀನಾ
ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಥೋರಿಯಂ (Thorium) ಆಧಾರಿತ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್‌ ಘಟಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ಚೀನಾ (China) ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಘಟಕವನ್ನು ಚೀನಾದ ಗನ್ಸು ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ವುಯಿ ನಗರದ ಗೋಬಿ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸುಮಾರು 444 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಈ ಘಟಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. 2023 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಈ ಯೋಜನೆಯು ಎರಡು ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.