ಅಮೆರಿಕ-ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಡುವಿನ ಯುದ್ಧ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲುವ ಯಾವುದೇ ಲಕ್ಷಣ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ದಿನೇ ದಿನೇ ದಾಳಿ-ಪ್ರತಿದಾಳಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಅತ್ತ ಇರಾನ್ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಮನಸೋಇಚ್ಛೆ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ. ಇತ್ತ ಪ್ರತೀಕಾರವಾಗಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ವಾಯುನೆಲೆಗಳನ್ನು ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಮಾಡಿ ಇರಾನ್ ಮಿಸೈಲ್, ಡ್ರೋನ್ಗಳನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಈ ಯುದ್ಧ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ. ಇದರ ಎಫೆಕ್ಟ್ ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ. ಅಪ್ಪ-ಅಮ್ಮನ ಜಗಳದಲ್ಲಿ ಕೂಸು ಬಡವಾಯಿತು ಎಂಬಂತೆ ವಿಶ್ವದ ಇತರೆ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ದೇಶಗಳು ಈ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟಿವೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಯುದ್ಧದಿಂದ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಇಂಧನ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಎದುರಾಗಿದೆ. ಜಲಸಂಧಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಹಲವಾರು ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು. ಪರಿಣಾಮ ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಒಮಾನ್ ನಡುವಿನ ಕಿರಿದಾದ ಚಾನಲ್ ಮೂಲಕ ಸಾಗಣೆ ಸಂಚಾರವು ಬಹುತೇಕ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 5ನೇ ಒಂದು ಭಾಗ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಅನಿಲ ಇದರ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅದರ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಆಮದುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 40%ರಷ್ಟು ಈ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕವೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಈಗ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಎದುರಾಗಿರುವುದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ನುಂಗಲಾರದ ತುತ್ತಾಗಿದೆ.
ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಸ್ಥಗಿತದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ತೈಲ, ಅನಿಲ ಅಭಾವ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದು, ಜನರು ಪರದಾಡುವಂತಾಗಿದೆ. ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಸಿಗದೇ ಹೋಟೆಲ್ ಉದ್ಯಮ ತತ್ತರಿಸಿ ಹೋಗಿದೆ. ದೇಶದೆಲ್ಲೆಡೆ ಕೃತಕ ಅನಿಲ ಅಭಾವ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿ ಸಂಕಷ್ಟ ತಂದೊಡ್ಡಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್, ಡೀಸೆಲ್ ದರ ಏರಿಕೆ ಭೀತಿ ಕೂಡ ಇದೆ. ಭೀಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗುವ ಮುನ್ನ ಎಚ್ಚೆತ್ತಿರುವ ಭಾರತವು ಇರಾನ್ ಜೊತೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಸ್ಪಂದನೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು, ಹಡಗುಗಳು ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಮೂಲಕ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಭಾರತ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿವೆ. ಮಾತುಕತೆ ಬಳಿಕ ಇದುವರೆಗೆ ಒಂದೆರಡು ಹಡಗು ಮಾತ್ರ ತೈಲ, ಅನಿಲ ಹೊತ್ತು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ. ಆದರೆ, ಇನ್ನೂ 20ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಾರತದ ಹಡಗುಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿವೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಬಗೆಹರಿದಿಲ್ಲ. ಮುಂದೇನು ಎಂಬ ಚಿಂತೆ ಭಾರತದ್ದಾಗಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳಿಲ್ಲವೇ? ದೇಶಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಆಯ್ಕೆಗಳಿಲ್ಲವೇ ಅನ್ನೋ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೂಡಬಹುದು. ಆ ಬಗ್ಗೆ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಭಾರತ ಈಗ ಯಾವ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ?
ಭಾರತವು ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 5.6 ಮಿಲಿಯನ್ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಆಮದುಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು 40% ಹಾರ್ಮುಜ್ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಬರುತ್ತದೆ. ಭಾರತವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸುಮಾರು 25 ದಿನಗಳ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ದಾಸ್ತಾನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೇ, ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರರು ಸುಮಾರು 25 ದಿನಗಳ ಪೆಟ್ರೋಲ್, ಡೀಸೆಲ್ ಮತ್ತು ಎಲ್ಪಿಜಿ ದಾಸ್ತಾನುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಭಾರತವು ಸುಮಾರು ಎಂಟು ವಾರಗಳ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ದಾಸ್ತಾನನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ, ಎಲ್ಪಿಜಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಎನ್ಜಿ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸದ್ಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲಕ್ಕೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಠಿಣವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಎಲ್ಎನ್ಜಿ ಪೂರೈಕೆದಾರ ಕತಾರ್ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರಬರಾಜು ಪುನರಾರಂಭವಾಗದಿದ್ದರೆ, ಭಾರತವು ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ಎಲ್ಎನ್ಜಿ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿ ಕೆಲವು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದೇಶದ ಅನಿಲ ಸರಬರಾಜುಗಳನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಹಾರ್ಮುಜ್ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ?
ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ತೈಲ ಉತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರದಂತಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ 10 ರಿಂದ 15 ದಿನ ಬಂದ್ ಆದರೆ, ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಬೆಲೆಗಳು ತೀವ್ರ ಏರಿಕೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಸಾಗಣೆ ವಿಮೆ ಮತ್ತು ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ದರಗಳು ಸಹ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಇಳಿಯುವಿಕೆಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹಡಗುಗಳು ಈ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕರಣಗಾರಗಳಿಗೆ ವಿತರಣೆ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರಿತಿರುವ ಭಾರತ ಪರ್ಯಾಯ ಆಯ್ಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
ಆಪದ್ಭಾಂದವ ರಷ್ಯಾ
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಪೂರೈಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ರಷ್ಯಾದ ತೈಲ ಸಾಗಣೆಗಳು ಹಾರ್ಮುಜ್ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿಲ್ಲ. ಟ್ಯಾಂಕರ್ಗಳು ಸೂಯೆಜ್ ಕಾಲುವೆಯ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕೇಪ್ ಆಫ್ ಗುಡ್ ಹೋಪ್ ಸುತ್ತಲೂ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರಕ್ಕೆ ನೌಕಾಯಾನ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ಗಲ್ಫ್ ಸರಬರಾಜುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಟಾದರೆ, ರಷ್ಯಾ ಆಪದ್ಭಾಂದವನಂತೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ನಿರಂತರ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಸೇರಿ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಭಾರತ ಖರೀದಿಗಳನ್ನು ಮಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದರೂ, ರಷ್ಯಾದ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ.
ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಪರ್ಯಾಯವೇ?
ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗದೇ ಅಮೆರಿಕ, ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಮತ್ತು ವೆನೆಜುವೆಲಾ ಕೂಡ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಪೂರೈಸಬಹುದು. ಅಮೆರಿಕದಿಂದ ಪ್ರಯಾಣವು ದೀರ್ಘ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ದುಬಾರಿಯಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ, ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇದು ಉತ್ತಮ ಆಯ್ಕೆಯೇ ಆಗಿದೆ. ಹಾರ್ಮುಜ್ನಂತಹ ಒಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಮುದ್ರ ಚಾಕ್ಪಾಯಿಂಟ್ನ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪರ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಸುಲಭ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಲಿದೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯೇ?
ನೈಜೀರಿಯಾ ಮತ್ತು ಅಂಗೋಲಾದಂತಹ ಉತ್ಪಾದಕರು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸಬಹುದು. ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರರು ಈ ಶ್ರೇಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಆಮದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಇದು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಪರಿಹಾರವಾಗಿದೆ.
ಕೊಲ್ಲಿಯೊಳಗಿನ ಬೈಪಾಸ್ ಮಾರ್ಗಗಳು
ಕೆಲವು ಗಲ್ಫ್ ಉತ್ಪಾದಕರು ಹಾರ್ಮುಜ್ನ ಭಾಗಶಃ ಬೈಪಾಸ್ ಅನ್ನು ಅನುಮತಿಸುವ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ತನ್ನ ಪೂರ್ವ ತೈಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಿಂದ ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರದ ಬಂದರುಗಳಿಗೆ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮ ಪೈಪ್ಲೈನ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ಒಮಾನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಬದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಫುಜೈರಾಗೆ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ಸಾಗಿಸಬಹುದು. ಇದು ಜಲಸಂಧಿಯ ಕಿರಿದಾದ ವಿಭಾಗದ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಅಡಚಣೆ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಅವು ಸ್ವಲ್ಪ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.
ಸ್ಟಾಕ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹೇಗೆ?
ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಭಾರತವು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಸಹ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರ ದಾಸ್ತಾನುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿದಾಗ, ಇದು ನೀತಿ ನಿರೂಪಕರಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಸರಕುಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲು ಸಮಯವನ್ನು ನೀಡುವ ಬಫರ್ ಅನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರರು ಪೂರೈಕೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಪುನರ್ರಚಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಹಾರ್ಮುಜ್ ಅಲ್ಲದ ಪೂರೈಕೆದಾರರಿಂದ ಸ್ಪಾಟ್ ಖರೀದಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.
ಗ್ರಾಹಕರು ಆತಂಕ ಪಡಬೇಕೆ?
ಪ್ರಸ್ತುತ, ಯಾವುದೇ ತಕ್ಷಣದ ಪೂರೈಕೆ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಇಲ್ಲ. ಸ್ಟಾಕ್ಗಳು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಬೇರೆ ಪೂರೈಕೆ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಡಚಣೆಯು ಹಲವಾರು ವಾರಗಳವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಆಮದು ವೆಚ್ಚಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ದೇಶೀಯ ಇಂಧನ ಬೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಬಹುದು. ಎಲ್ಎನ್ಜಿ ಸರಬರಾಜುಗಳು ನಿರ್ಬಂಧಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರೆ ಕೆಲವು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನಿಲ ಲಭ್ಯತೆಯೂ ಬಿಗಿಯಾಗಬಹುದು.
