ಇಸ್ರೇಲ್‌, ಇರಾನ್‌ ಯುದ್ಧ | ಯಾರಿಗೆ ಲಾಭ, ಯಾರಿಗೆ ನಷ್ಟ? – ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಏನು?

ಒಂದು ಬೃಹತ್‌ ಮರದ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಪೆಟ್ಟಾದರೆ ಅದರ ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗವೂ ಸಹ ಒಣಗಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇವತ್ತು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಇರಾನ್‌, ಇಸ್ರೇಲ್‌ ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಆ ಮೂರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ವಿಶ್ವದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಅದರ ಬಿಸಿ ತಟ್ಟುತ್ತಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಗ್ಯಾಸ್‌, ಪೆಟ್ರೋಲ್‌, ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ರಫ್ತು, ಆಮದಿನ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ. ಈ ಘೋರ ಪರಿಣಾಮ ಬಡರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟ ಹಿಂಡುತ್ತಿವೆ.

ಇನ್ನೂ ಈ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಲಾಭವೂ ಆಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಯಾರಿಗೆ ಲಾಭ? ಯಾರಿಗೆ ನಷ್ಟ? ಈ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವೇನು? ಈಗ ಎದುರಾಗಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೇನು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಕೊಟ್ಟ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಏನು?
ಇರಾನ್-ಇಸ್ರೇಲ್ ಸಂಘರ್ಷ ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ತೈಲ ಬೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಚ್ಚರಿಸಿತ್ತು. ತೈಲ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿನ ಅಡಚಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಹಣದುಬ್ಬರ ಹೆಚ್ಚಳ, ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮೇಲೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟ ಎದುರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಿತ್ತು.

ಯುದ್ಧದಿಂದ ಜಗತ್ತಿನ ಮೇಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪರಿಣಾಮ
ಜಾಗತಿಕ ಆಘಾತ: ಈ ಸಂಘರ್ಷವು ಕೊರೋನಾ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗ ಮತ್ತು ಹಣದುಬ್ಬರದ ನಂತರ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತೆ ಹದಗೆಡಬಹುದು.
ಇಂಧನ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ: ಇರಾನ್-ಇಸ್ರೇಲ್ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದ ತೈಲ ಪೂರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯವಾಗಿ, ಪೆಟ್ರೋಲ್-ಡೀಸೆಲ್ ಬೆಲೆ ಗಗನಕ್ಕೇರುವ ಆತಂಕವಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಈ ಬಿಸಿ ತಟ್ಟಿದೆ. ಆಟೋಗಳಿಗೆ, ಅಡುಗೆಗೆ ಗ್ಯಾಸ್‌ ಸಿಗದೇ ಜನ ಪರದಾಡುತ್ತಿರುವ ವರದಿಗಳು ಸರ್ವೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಆಹಾರ ಮತ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ: ರಸಗೊಬ್ಬರ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸಾಮಾಜಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೂ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿ ಅಡಚಣೆ: ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಂಘರ್ಷವು ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು (Shipping Routes) ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ರಫ್ತು, ಆಮದು ಭಾರೀ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಹಲವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ, ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಕೊರತೆ ಎದುರಾಗಲಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಹಾರ್ಮುಜ್‌ ಜಲಸಂಧಿ ಮುಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ಭಾರತದ ಅಕ್ಕಿ, ಮೊಟ್ಟೆ, ತರಕಾರಿಗಳ ರಫ್ತಿಗೆ ಭಾರೀ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಗಿದೆ.

ಸಾಲದ ಸುಳಿ: ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣ ವ್ಯಯಿಸಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸಾಲದ ಹೊರೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ ಕಡಿತ: ಯುದ್ಧ ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಬಡತನದ ರೇಖೆಗಿಂತ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.

ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೂ ತಟ್ಟಿದ ಯುದ್ಧದ ಬಿಸಿ
ಇರಾನ್ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧವು ಅಮೆರಿಕ ಪ್ರಜೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಡೀಸೆಲ್ ದರ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಕೆಲವು ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಂಧನ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಚೆಕ್ ಇನ್ ಬ್ಯಾಗೇಜ್‌ಗಳ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ.

ಅಮೆರಿಕನ್ ಆಟೋಮೊಬೈಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ (ಎಎಎ) ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್‌ನ ಸರಾಸರಿ ಬೆಲೆ 1 ಗ್ಯಾಲನ್‌ಗೆ 8 3 1 (3.78 ಲೀ) 379.30 ರೂ. ಡೀಸೆಲ್‌ ಬೆಲೆ ಗ್ಯಾಲನ್‌ಗೆ 512.85 ರೂ. ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಒಂದು ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ ಈ ದರ 3.64 ಡಾಲರ್‌ನಷ್ಟು (337.57 ರೂ.) ಇತ್ತು. ಅಮೆಜಾನ್ ಕಂಪನಿಯು ಏ.17 ರಿಂದ ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಾರಾಟಗಾರರ ಮೇಲೆ ಶೇ.3.5ರಷ್ಟು ಇಂಧನ ಸರ್ಚಾರ್ಜ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದೆ.

ಈ ಯುದ್ದದ ಲಾಭ ಯಾರಿಗೆ ಗೊತ್ತಾ?
ಯುದ್ಧದಿಂದ ನೇರ ಹಾಗೂ ಪರೋಕ್ಷ ಲಾಭ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾಗೆ ಸಿಗಲಿದೆ. ಉಕ್ರೇನ್ ವಿರುದ್ಧ ಸಾರಿದ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಇರಾನ್ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು. ಅದರಿಂದ ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಲಾಭವಾಗಿತ್ತು. ಅದನ್ನೇ ರಷ್ಯಾ ಮುಂದುವರೆಸಿ ಡ್ರೋನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಯುದ್ಧದಿಂದ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಮುಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ರಷ್ಯಾ ಮೇಲಿನ ತೈಲ ರಫ್ತು ನಿಷೇಧವನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಆ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಅಮೆರಿಕ ಯುದ್ಧ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಅದನ್ನೇ ನಂಬಿಕೊಂಡಿರುವ ಉಕ್ರೇನ್ ಬತ್ತಳಿಕೆ ಬರಿದಾಗಲಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಉಕ್ರೇನ್‌ಗೆ ಹೊಡೆತ ಬೀಳಬಹುದು. ಇತ್ತ ರಷ್ಯಾ ಮಹಾತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ ಸಾಕಾರಗೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಯುದ್ಧವು ಚೀನಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ಅನುಖೂಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕ ಸದಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವುದರಿಂದ, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಭಾರೀ ಪೆಟ್ಟು ಬೀಳಲಿದೆ. ಇದೇ ಲಾಭ ಪಡೆದು ತೈಲ ಅಭಾವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡು ಮಿತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೂ ರಫ್ತು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಲಾಭ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.