ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬೇಕೇ ಬೇಕಂತೆ ‘ಪುನರುತ್ಪಾದಕ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿʼ – ಏನಿದು?

ಆಧುನಿಕತೆ, ಜನಸಂಖ್ಯೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬೆಳೆದಂತೆ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸ್ವರೂಪವೂ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭದ ಉದ್ದೇಶ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಇಳುವರಿ ಪಡೆಯಲು ಅತಿಯಾದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರ ಹಾಗೂ ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟವೂ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದೆ. ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಯಿಂದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತಲೆದೋರುತ್ತಿದೆ. ರೈತರು ಕೂಡ ಸಂಕಷ್ಟದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಲ, ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ.

ಭಾರತದ ಕೃಷಿ ವಲಯವು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಆ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ, ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸುಧಾರಣೆ ಆಗಬೇಕೆಂದರೆ, ಪುನರುತ್ಪಾದಕ ಕೃಷಿ ತುಂಬಾ ಮುಖ್ಯ. ಇದು ಕೇವಲ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕೃಷಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಸಂಬಂಧಿತ ಒತ್ತಡಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೊಲಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಈಗಿನ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಈ ವಿಧಾನ ತುಂಬಾ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂದು ಕೃಷಿ ತಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಪುನರುತ್ಪಾದಕ ಕೃಷಿ ಅಂದ್ರೇನು?
ಪುನರುತ್ಪಾದಕ ಕೃಷಿಯು ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿ ಇರಿಸುವ ಸಮಗ್ರ ಕೃಷಿ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಆರೋಗ್ಯಕರ ಮಣ್ಣು ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಕ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನವು ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ನೀರಿನ ಧಾರಣವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಪುನರುತ್ಪಾದಕ ಕೃಷಿಯು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಯೋಜನಗಳೇನು?
* ಮಣ್ಣಿಗೆ ಆಗುವ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು
* ಮಣ್ಣಿನ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು
* ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಬೆಳೆಗಳ ಜೀವಂತ ಬೇರುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು
* ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಕೃಷಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವುದು
* ರಾಸಾಯನಿಕ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮಿತಗೊಳಿಸುವುದು
* ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು

ಭಾರತಕ್ಕೆ ಈ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿ ಯಾಕೆ ಬೇಕು?
ಭಾರತದ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ವಲಯಗಳು ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷ 16ರಿಂದ 25 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 4.45 ದಶಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಇದು ಹಿಂದಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ತೀವ್ರ ಕೃಷಿ, ಭಾರೀ ರಾಸಾಯನಿಕ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಅನಿಯಮಿತ ಮಳೆಯು ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಬಹುದು. ಶಾಖದ ಅಲೆಗಳು, ಶುಷ್ಕ ಹವಾಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಅತಿಯಾದ ಮಳೆಯು ರೈತರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅತಿ ಸಣ್ಣ ರೈತರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಪುನರುತ್ಪಾದಕ ಕೃಷಿಯು ಕೃಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪನ್ಮೂಲ-ಸಮರ್ಥ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವವನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಈ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ.

ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪದ್ಧತಿಗಳಿವೆ?
ಪುನರುತ್ಪಾದಕ ಕೃಷಿಯು ಒಂದೇ ಕೃಷಿ ತಂತ್ರವಲ್ಲ. ಇದು ಹಲವಾರು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನೀರಾವರಿ: ಹನಿ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ತುಂತುರು ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ನೀರನ್ನು ಸಸ್ಯದ ಬೇರುಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರ ತಲುಪಿಸುತ್ತವೆ. ವ್ಯರ್ಥವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತವೆ.

ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ: ಇದು ಬೀಜಾಮೃತ, ಜೀವಾಮೃತ, ಘನಜೀವಾಮೃತ, ನೀಮಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ದಶಪರ್ಣಿಯಂತಹ ಜೈವಿಕ ಒಳಹರಿವುಗಳನ್ನು ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಹು-ಬೆಳೆ, ಹಸಿಗೊಬ್ಬರ ಹಾಕುವಿಕೆ, ಹೊದಿಕೆ ಬೆಳೆ, ಕನಿಷ್ಠ ಮಣ್ಣಿನ ಅಡಚಣೆ ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರು ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ಸಹ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಹಸಿರು ಗೊಬ್ಬರ, ಹೊದಿಕೆ ಬೆಳೆ ಮತ್ತು ಹಸಿಗೊಬ್ಬರ ಹಾಕುವುದರಿಂದ ಸಾವಯವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಬಹುದು, ಮಣ್ಣನ್ನು ಸವೆತದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಬಹುದು, ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಚಕ್ರವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಬಹುದು.

ಸಮಗ್ರ ಕೃಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು: ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಜಾನುವಾರು, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ, ಕೃಷಿ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಜೇನು ಕೃಷಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಬಹುದು. ಈ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣವು ಬೆಳೆ ನಷ್ಟದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.

ಕೃಷಿ ಅರಣ್ಯೀಕರಣ: ಮರಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವುದರಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮತ್ತು ಇಂಗಾಲವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.

ರೈತರಿಗೆ ಸಹಕಾರಿ?
ಪುನರುತ್ಪಾದಕ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಯಿಂದ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ರೈತರಿಗೆ ಸಿಗಲಿವೆ. ಆರೋಗ್ಯಕರ ಮಣ್ಣು, ಮಣ್ಣಿನ ರಚನೆ, ಫಲವತ್ತತೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಧಾರಣವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ತಮ ಮಣ್ಣಿನ ಹೊದಿಕೆಯು ಸವೆತವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕಗಳು, ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ರೈತರಿಗೆ, ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳು, ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿಯ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಇನ್ಪುಟ್ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಕೃಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ರೈತರು ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಸರ್ಕಾರ ಏನು ಮಾಡ್ತಿದೆ?
ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ, ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನೀರಾವರಿ, ಸಮಗ್ರ ಕೃಷಿ, ಕೃಷಿ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಹಲವಾರು ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರವು ಪುನರುತ್ಪಾದಕ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿದೆ. 2024 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ರೈತರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಪ್ರತಿ ಎಕರೆಗೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 4,000 ರೂ.ಗಳ ಉತ್ಪಾದನಾ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಪ್ರತಿ ರೈತನಿಗೆ ಒಂದು ಎಕರೆಯವರೆಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

2026, ಮಾರ್ಚ್ 5ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ 18,786 ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ ಸಮೂಹಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. 8.80 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, 18.19 ಲಕ್ಷ ರೈತರನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪರ್ ಡ್ರಾಪ್ ಮೋರ್ ಕ್ರಾಪ್ ಯೋಜನೆಯು ಹನಿ ಮತ್ತು ತುಂತುರು ನೀರಾವರಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಮೇ 2026 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಇದು ಸುಮಾರು 109 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿದ್ದು, ಕೇಂದ್ರ ನೆರವಾಗಿ 26,325 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಪ್ರದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಸಮಗ್ರ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಇದು 9.53 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿದೆ. 15.73 ಲಕ್ಷ ರೈತರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡಿದೆ. 2025ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಹೊತ್ತಿಗೆ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ನೆರವಾಗಿ 2,251.98 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.‌ 2015 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಡ್ ಯೋಜನೆಯು ರೈತರಿಗೆ ಪ್ಲಾಟ್-ವಾರು ಮಣ್ಣು ಪರೀಕ್ಷಾ ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಳೆ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. 2026, ಮಾರ್ಚ್ 13ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದಲೂ 25.89 ಕೋಟಿ ಮಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿ?
ಹೌದು.. ಪುನರುತ್ಪಾದಕ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳು ನೀರನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಣ್ಣಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಬಹುದು. ಹರಿವು ಮತ್ತು ಸವೆತವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಇಂಗಾಲದ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಅವು ಹವಾಮಾನ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೇಲಿನ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿ 13 ರೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹವಾಮಾನ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಪಾಯಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವ ಮತ್ತು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತವೆ.