ಹಿನ್ನೋಟ: 100ನೇ ರಾಕೆಟ್‌ ಲಾಂಚ್‌, ISSಗೆ ಭಾರತೀಯ – 2025ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಾಧನೆಗಳಿವು

ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ISRO) 2025 ರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಎರಡು SpaDeX ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಯಶಸ್ವಿ ಡಾಕಿಂಗ್, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಯ 100 ನೇ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ISS ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯನ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಮಹತ್ವದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದೆ. ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸಾಧನೆಗಳಿಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸೂಪರ್ ಪವರ್ ಆಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. 2025 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಧ್ವಜವನ್ನು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಹಾರಿಸಿದ ಹಲವು ಮಿಷನ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಲಾಗಿದೆ. ಈ ವರ್ಷದ ಇಸ್ರೋ ಸಾಧನೆಯ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತು ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನ
2015-2025 ಮತ್ತು 2005-2015 ರ ನಡುವೆ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಈ ವರ್ಷ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿ ಇಸ್ರೋ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದೆ. ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನಗಳನ್ನು ಇಸ್ರೋ ಮಾಡಿದೆ. ‘ನಮ್ಮ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೋ ಮೈಲುಗಲ್ಲು ಸಾಧಿಸಿದೆ’ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಇಸ್ರೋ) ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವಿ ನಾರಾಯಣನ್ ಸಂತಸ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಮೊಬೈಲ್‌ಗೆ ನೇರ ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್ ಸೌಲಭ್ಯ – ಮತ್ತೊಂದು ಪರಾಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜಾದ ಇಸ್ರೋ

ಭಾರತದಿಂದ ಮೊದಲ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಡಾಕಿಂಗ್
ಈ ವರ್ಷದ ಆರಂಭ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ತನ್ನದೇ ಆದ ಡಾಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಡಾಕಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿತು. ಅಮೆರಿಕ, ರಷ್ಯಾ, ಚೀನಾ ಬಳಿಕ ಈ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ 4ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಭಾರತ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು. 2025ರ ಜನವರಿ 16 ರಂದು ISRO ಎರಡು SpaDeX ಉಪಗ್ರಹಗಳ (SDX-01 & SDX-02) ಡಾಕಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು. ಅಂದರೆ, ಎರಡೂ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಿತು. ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಮಾನವನನ್ನು ಇಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಸಾಧನೆಯು ಭವಿಷ್ಯದ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾತ್ರೆಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.

ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದಿಂದ 100 ನೇ ರಾಕೆಟ್ ಉಡಾವಣೆ
ಇಸ್ರೋದ ಶತಕ ಸಾಧನೆ ಹೆಗ್ಗುರುತಾಗಿ ಜನವರಿ 29 ರಂದು ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ 100 ನೇ ರಾಕೆಟ್ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. GSLV-F15 ರಾಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ NVS-02 ಉಡಾವಣೆಗೊಂಡಿತು. NVS-02 ಅನ್ನು ಜಿಯೋಸಿಂಕ್ರೋನಸ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫರ್ ಆರ್ಬಿಟ್ (GTO) ನಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಭಾರತದ ಸಂಚರಣೆ-ಉಪಗ್ರಹ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಅದರ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೋಟಾರ್ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳ್ಳಲು ವಿಫಲವಾದ ಕಾರಣ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಡಚಣೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು. ಅದನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿತ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇಸ್ರೋ ಈ ಹಿಂದೆ ಅಂದರೆ 2023ರ ಮೇ 29 ರಂದು ಎರಡನೇ ತಲೆಮಾರಿನ NVS-01 ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಭೂಕಕ್ಷೆಗೆ ಸೇರಿಸಿತ್ತು. NVS-02 ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಉಪಗ್ರಹವು ಇದರ ಮುಂದುವರೆದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಭೂಕಕ್ಷೆಯ ಜಿಯೋಸಿಂಕ್ರೋನಸ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫರ್ ಆರ್ಬಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ನಾಸಾ-ಇಸ್ರೋ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಅಪರ್ಚರ್ ರಾಡಾರ್ (NISAR)
ನಿಸಾರ್ ಉಡಾವಣೆಯು ಭಾರತ-ಅಮೆರಿಕ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ನಿರ್ಮಿಸಲಿದೆ. ಇಸ್ರೋ ಮತ್ತು ನಾಸಾ ಡ್ಯುಯಲ್ ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೊದಲ ರಾಡಾರ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಕೈಜೋಡಿಸಿದ್ದವು. NISAR ಮಿಷನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಭೂ ವೀಕ್ಷಣಾ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು (EOS) ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿದವು. ಇದು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಅಡಚಣೆಗಳು, ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಭೂಕಂಪಗಳು, ಸುನಾಮಿಗಳು, ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಕುಸಿತಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಅಳೆಯುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಹೊರಪದರ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮೈ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಇದು ಟ್ರ‍್ಯಾಕ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರದ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ವರ್ಗೀಕರಣ, ಹಡಗು ಪತ್ತೆ, ತೀರದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಬಿರುಗಾಳಿ ಟ್ರ‍್ಯಾಕಿಂಗ್, ಬೆಳೆ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೂ ಈ ಉಪಗ್ರಹದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಸಾರ್‌ನ ದತ್ತಾಂಶವು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಜನರು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಭಾನುವಾರ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಶುಭಾಂಶು ಶುಕ್ಲಾ: ಆಕ್ಸಿಯಂ ಸ್ಪೇಸ್ ಮಿಷನ್ ಬಳಿಕ ತವರಿಗೆ ಮೊದಲ ಭೇಟಿ

ಆದಿತ್ಯ-L1 ನಿಂದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಪ್ರಸರಣ
ಆದಿತ್ಯ-L1 ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆಧಾರಿತ ಸೌರ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಸೂರ್ಯ-ಭೂಮಿ L1 ಲಾಗ್ರೇಂಜ್ ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. 2025 ರಲ್ಲಿ, ISRO ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜಾಗತಿಕ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಆದಿತ್ಯ-L1 ಸೌರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು 15 ಟೆರಾಬೈಟ್‌ಗಳಷ್ಟು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಡೇಟಾವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಡೇಟಾವು ಸೌರ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ-ಹವಾಮಾನ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದಿತ್ಯ-L1 ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸೌರ ಮಿಷನ್ ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಇಸ್ರೋ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿದೆ. ಇದು ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ನಡುವಿನ 1.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಲಗ್ರೇಂಜ್ ಪಾಯಿಂಟ್ 1 (L1) ಸುತ್ತ ಹಾಲೋ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಇದು ಸೂರ್ಯನ ಕರೋನಾ, ಸೌರ ಮಾರುತಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಹವಾಮಾನದ ಮೇಲೆ ಅವುಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. 2023ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2 ರಂದು ಈ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್-ಹಂತದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ
ಭಾರತವು 2025 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಹಂತದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿತು. 2025ರ ಮಾರ್ಚ್ 28 ರಂದು ಇಸ್ರೋ ತನ್ನ ಅರೆ-ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಎಂಜಿನ್ (SE2000) ಅನ್ನು ಮಧ್ಯಂತರ ಸಂರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿ ‘ಹಾಟ್ ಟೆಸ್ಟ್’ ಅನ್ನು ನಡೆಸಿತು. ಇದು ಭಾರತದ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನೂ ಓದಿ:

LVM3-M5 / CMS-03 ಮಿಷನ್
ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ LVM3-M5 / CMS-03 ಮಿಷನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ISRO C25 ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಮೇಲಿನ ಹಂತದ ಕಕ್ಷೆಯೊಳಗಿನ ದಹನವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿತು. ಇದು ಭಾರತವು ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ರಾಕೆಟ್-ಹಂತದ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಮಾನವಸಹಿತ ಗಗನಯಾನಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗ್ತಿದೆ ಇಸ್ರೋ – ಡ್ರೋಗ್ ಪ್ಯಾರಾಚೂಟ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಸಕ್ಸಸ್

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ
2025 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಗಗನಯಾತ್ರಿ ಇದ್ದರು. ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಗ್ರೂಪ್ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಶುಭಾಂಶು ಶುಕ್ಲಾ ಅವರು ಶುಭಾಂಶು ಶುಕ್ಲಾ ISS ನಲ್ಲಿ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಟ್ಟ ಮೊದಲ ಇಸ್ರೋ ಗಗನಯಾನಿ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಆಕ್ಸಿಯಮ್ 4 ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಸುಮಾರು 18 ದಿನಗಳನ್ನು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು. ಇದು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಹೆಮ್ಮೆಪಡುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.

ಆಕ್ಸಿಯಂ-4 ಮಿಷನ್ ಇದೇ ಜೂ.25 ರಂದು ಉಡಾವಣೆಗೊಂಡಿತು. ಅಮೆರಿಕ, ಭಾರತ, ಪೋಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಹಂಗೇರಿ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಿದವು. ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ನಾಸಾದ ಕೆನಡಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸ್ಪೇಸ್‌ಎಕ್ಸ್ ಫಾಲ್ಕನ್ 9 ರಾಕೆಟ್ ಉಡಾವಣೆಯಾಗಿತ್ತು. 18 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿದ್ದು, ಶುಕ್ಲಾ ತಂಡ ಹಲವಾರು ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿತು. ಭಾರತದ ಶುಭಾಂಶು ಶುಕ್ಲಾ ಹಾಗೂ ಇತರ ಮೂವರು ಗಗನಯಾನಿಗಳು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಜು.14 ರಂದು ಭೂಮಿಗೆ ಮರಳಿದರು. 2027ರಲ್ಲಿ ‘ಗಗನಯಾನ’ ಮೂಲಕ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಯೋಜನೆಗೆ ನೆರವಾಗುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಶುಭಾಂಶು ಶುಕ್ಲಾ ಅವರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲು ಇಸ್ರೋ ಸುಮಾರು 550 ಕೋಟಿ ರೂ. ನೀಡಿತ್ತು.