Budget 2026: ಒಂದು ರೂಪಾಯಿ ಬಂದಿದ್ದು ಎಲ್ಲಿಂದ? ಹೋಗಿದ್ದು ಎಲ್ಲಿಗೆ?

ನವದೆಹಲಿ: 2026-27ನೇ ಸಾಲಿನ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್‌ (Union Budget 2026) ಅನ್ನು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್‌ (Nirmala Sitharaman) ಇಂದು ಮಂಡಿಸಿದರು. 53.5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಗಾತ್ರದ ಬಜೆಟ್‌ನ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯ ಗಳಿಕೆ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ರೂಪಾಯಿ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಒಂದು ರೂಪಾಯಿ ಬಂದಿದ್ದು ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ಹೋಗಿದ್ದು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಎಂಬುದರ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರಣ ಇಲ್ಲಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಆದಾಯ ಹೇಗೆ ಬರುತ್ತೆ? (ಪೈಸೆಗಳಲ್ಲಿ)
ಆದಾಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಾಲ ಪಡೆಯುವುದು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ 1 ರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ರೂಪಾಯಿಯಲ್ಲಿ 24 ಪೈಸೆ, ಸಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳಿಂದ ಬರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಇದು ನಿಧಿಯ ಏಕೈಕ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ 21 ಪೈಸೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌ ತೆರಿಗೆ 18 ಪೈಸೆ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ನೇರ ತೆರಿಗೆಗಳು 2026 ರ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಆದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರಸ್ತಂಭವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ರಕ್ಷಣಾ ಬಜೆಟ್‌ ಬರೋಬ್ಬರಿ 7.85 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿಕೆ – ಯಾವ ವರ್ಷ ಎಷ್ಟಿತ್ತು?

ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆಗಳು ಸಹ ಗಣನೀಯ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆಗಳು ಪ್ರತಿ ರೂಪಾಯಿಗೆ 15 ಪೈಸೆ ಆದಾಯವನ್ನು ತರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಲಾಭಾಂಶ ಮತ್ತು ಶುಲ್ಕಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ತೆರಿಗೆಯೇತರ ಆದಾಯವು 10 ಪೈಸೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕಗಳು 6 ಪೈಸೆ, ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕಗಳು 4 ಪೈಸೆ ಮತ್ತು ನಿವ್ವಳ ಸಾಲಯೇತರ ಬಂಡವಾಳ ರಶೀದಿಗಳಿಂದ 2 ಪೈಸೆ ಬರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ.

ಯಾವ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಹಂಚಿಕೆ?
2026 ರ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಖರ್ಚಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪಾಲು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕೇಂದ್ರವು ಖರ್ಚು ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿ ರೂಪಾಯಿಗೆ 22 ಪೈಸೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ತೆರಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂಕಗಳ ಪಾಲಾಗಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಸಾಲದ ಮೇಲಿನ ಬಡ್ಡಿ ಪಾವತಿಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಹೊರೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿವೆ. ಪ್ರತಿ ರೂಪಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 20 ಪೈಸೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹೊಸ ಖರ್ಚುಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಕೆಗೆ ಮಾ.31 ರ ವರೆಗೆ ಗಡುವು ವಿಸ್ತರಣೆ – ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ 10% ದಂಡ

ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಯೋಜನೆಗಳು ಪ್ರತಿ ರೂಪಾಯಿಗೆ 17 ಪೈಸೆ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಗಳು 8 ಪೈಸೆ ಪಡೆಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಆಧುನೀಕರಣದ ಮೇಲಿನ ನಿರಂತರ ಗಮನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಕ್ಷಣಾ ವೆಚ್ಚವು 11 ಪೈಸೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.